Relle en knalle

Guus Middag luistert naar Nederlandstalige liedjes. Vandaag naar `Wil je weten hoe het voelt', een nedergangsta-rap van THC, de Tuindorp Hustler Click.

Het lied begint lieflijk, met voorzichtig gitaargetokkel, rinkelbelletjes en wat geheimzinnige zoemgeluiden. Dan zet een loom ritme in, alsof we op een ver strand zijn en mogen meelopen met de zanger. `Wil je lopen in de schoenen die ik loop?' vraagt hij. Dat klinkt grappig. Het volgende ook: `Wil je smoken van die wierie die ik rook?' Wierie is straattaal voor hasj.

Hij vraagt door, op dezelfde ontspannen en onschuldige toon: `Wil je weten hoe het voelt om altijd anders te zijn?' Dat klinkt allemaal nog als een opwindende vakantiebelevenis, maar dan informeert hij: `Wil je weten hoe het voelt om ook een hustler te zijn?' En even later: `Wil je weten hoe het voelt om buitenlander te zijn?'

Dan dringt langzaam tot ons door dat we nu niet langs een zwoele Palm Playa, Cocos Lido of Sunny Beach paraderen, maar gewoon langs de straat, in een van de minder mooie buitenwijken van een grote stad. Dat is ook het moment waarop een eerste rapper losbarst. `Ik ben bekend als het gaat omtrent een leven op straat', knettert hij door het lome intro heen, met een scherpe stem en in een hoog tempo. Hij windt er geen doekjes om: `Ik sta in een goot, red me.'

Alles is mis: `Ik zie m'n ma struggelen, omdat zij niets kan verdienen. Ik zie me maties wegrotten aan de cocaïne.' En: `Elke dag op mijn stoep word ik een boef of tuig genoemd.' Armoe, verslaving, discriminatie, onlust en onvrede. Dit is nedergangsta-rap. Aan het woord is Arbidjan, een van de rappers van THC: de Tuindorp Hustler Click, zeg maar de Vrije Straathandelsvereniging uit Tuindorp (Amsterdam-Noord). Hij zingt hier zijn teleurstellingen uit, met enkele andere leden van de Click.

Na zijn snerende en snerpende bijdrage volgt weer het dromerige refrein en dan is het de beurt aan rapper Rocks, die er ook geen twijfel over laat bestaan dat hij het met de gang van zaken niet eens is. `Allochtoon: ik hoor het woord te vaak.' Ook hij rapt in hoog tempo, waardoor zijn zinnen soms in het ongerede raken. Het zijn geen zinnen, eerder rijmsalvo's, afgevuurd met een hard grotestadsaccent. `Het is geen fictie, het zijn feite' rijmt op `we laten het blijke' en `in me hart ben ik zuiver' op `ze sluite me buite'. Ook Rocks is bij al zijn agressie, en voorzover verstaanbaar, soms grappig: `Fuck de media, de maatschappij en meide die bij me slijme.'

Heldere zienswijze, maar wat nu te doen? Komt THC nog met zoiets als een plan van aanpak? Tussen de harde regels door (`relle en knalle en de hel in valle') treft hier zowaar de nuance. Bij al zijn onvrede moet Arbidjan bijvoorbeeld erkennen: `het leven is goed voor me'. En Rocks voelt zich, ondanks alle buitensluiting, toch altijd nog `een Amsterdamse, Nederlandse buitenlander'.

Het laatste woord is aan wijsgeer-rapper Zuen. `Wat is goed, wat is slecht? Wat is krom, wat is recht?' vraagt hij zich af. De Prediker zou het hem niet kunnen verbeteren. Ook hij heeft zo zijn nare ervaringen, vooral weer met de politie, maar ook hij blikt er met humor op terug: `Ik werd behandeld als een drie, maar ik was een dikke tien.' (Het moest rijmen op `ik heb het zelf gezien', vandaar.)

Zuen laat met zijn zachte stem het lied terugkeren bij het zachte begin. `Ik ben nu leeg', zegt hij, `laat me rustig bijtanken.' Dat doet hij vermoedelijk bij een wierie-tankstation. En dan? Wat rijmt er op bijtanken? `Dan kan iedereen rustig doordenken.'

Een fragment van `Wil je weten hoe het voelt' is te beluisteren via www.nrc.nl