Liberalisering woningmarkt voordelig

De woningmarkt in ons land is niet efficiënt en leidt tot een collectief welvaartsverlies van enkele miljarden. In de huidige situatie is door de overheidsinterventie in de huurprijzen de huurmarkt verstoord. Hierdoor wordt veelal 30 à 40 procent beneden de markthuur gehuurd. De bedoeling van deze ingreep in de prijsvorming, ook de lagere inkomensgroepen aan een goede woning helpen, is alleszins begrijpelijk, maar leidt tot ernstige marktinefficiëntie.

Liberalisering van de Nederlandse woningmarkt kan dit probleem oplossen. De lagere inkomens kunnen gecompenseerd worden voor de huurstijging door middel van individuele huursubsidie. Ondanks volledige compensatie voor de lagere inkomens, levert deze wijziging per saldo 2,5 miljard euro op.

Doordat de prijzen op de huurmarkt lager worden vastgesteld dan het economisch optimum zoals bepaald door vraag en aanbod, is de woningmarkt zeer inefficiënt. Onderzoek van het Economisch Planbureau heeft uitgewezen dat door het verschil tussen de huidige huur en de markthuur, 6 miljard euro per jaar minder aan huur binnenkomt. Deze verkapte in de huurprijzen verdisconteerde subsidie, gaat naar de huurders van sociale huurwoningen. Uit cijfers van het Woningbehoefte Onderzoek (in opdracht van VROM) blijkt echter dat bijna de helft van alle huurders geen recht heeft op de lage huur van sociale huurwoningen. Deze huurders ontvangen dus ten onrechte een impliciete subsidie van in totaal 2,5 miljard euro.

Om een einde te maken aan de verstoring van de huurmarkt moet de prijsvorming worden overgelaten aan de markt zelf. Na liberalisering van de huurmarkt kunnen de extra huuropbrengsten van 6 miljard euro gebruikt worden om de lagere inkomens te compenseren voor een hogere huur in de vorm van individuele huursubsidie. Hiervoor is ongeveer 3,5 miljard euro nodig, aangezien nog geen 60 procent van de huurders tot de doelgroep van lagere inkomens behoort. Dit levert per saldo een besparing op van 2,5 miljard euro.

Natuurlijk is het realiseren van de omslag een ingewikkeld en geleidelijk proces met veel technische haken en ogen, maar de winst is groot. Het is aan de politiek om hierin op korte termijn duidelijke keuzes te maken.