Goudklompje op de rommelmarkt

De Nederlandse Silicon valley blijkt in de Noordoostpolder te liggen. Het Amerikaanse Ebay betaalt 225 miljoen euro voor Marktplaats.nl, een digitale rommelmarkt die zijn wortels heeft in een keten van kringloopwinkels uit Emmeloord.

De goudkoorts van vijf jaar geleden herleeft. Bedrijven uit de oude economie zagen toen met stijgende verbazing het kapitaal naar internet vluchten. Marktplaats hoort meteen tot de grotere overnames van dit jaar. Delft Instruments is voor 150 miljoen euro van de beurs gehaald, Petroplus voor 250 miljoen. Marktplaats is meer waard dan Van der Moolen, een fonds uit de AEX-index en vergelijkbaar met anderhalf maal de beurswaarde van Ajax. Ebay had voor hetzelfde bedrag ook de helft van uitgeversbedrijf Wegener kunnen kopen.

Hoe zijn zulke bedragen te duiden voor een digitale advertentierubriek? De concurrentie kan een handje helpen bij de uitleg. Spott.nl, een gezamenlijk bedrijf van PCM Uitgevers, VNU en Holland Media Groep – niet de kleinste jongens in de mediawereld – strandde drie jaar geleden ondanks verwoede pogingen en tientallen miljoenen aan investeringen om de veilingsite te lanceren. Ook andere veilingsites kwamen nauwelijks van de grond.

Een goede rommelmarkt is een grote rommelmarkt. Marktplaats heeft de afgelopen jaren een kritische massa bereikt die een zelfversterkend effect heeft, zoals de zwaartekracht. Er lijkt slechts ruimte voor één, hooguit twee digitale rommelmarkten. Zulke marktposities zijn geld waard. Bij monopolieachtige posities horen monopolieachtige winstmarges. Zie Microsoft, zie Intel.

Ebay, de grootste veilingsite ter wereld, maakte het afgelopen kwartaal op iedere dollar omzet 22 eurocent winst. Met 1,4 miljard dollar in kas en een schuldvrije balans is het bedrijf op overnameavontuur gegaan. Beleggers vinden het fantastisch. Ebay is meer dan 100 maal zijn winst waard op de beurs. Vanuit het standpunt van Ebay kan de overname snel uit: zolang hij minder dan 107 keer de winst van Marktplaats betaalt, schept Ebay waarde. De koopkracht die Ebay van beleggers krijgt is immens groot. Aankopen worden pas miskopen als de eigen beurskoers instort.

Maar Marktplaats als geïsoleerd investeringsvoorstel blijft onaantrekkelijk duur. Zelfs als Marktplaats nu al een jaarwinst maakt van 6 miljoen euro netto zal de winst jaarlijks met ruwweg een kwart moeten groeien – jaar in, jaar uit – wil Ebay over tien jaar zijn investering hebben terugverdiend.

Zulke optimistische groeiscenario's zijn nauwelijks mogelijk zonder onredelijk grote marktmacht. Kartelwaakhond NMa kan niet zeggen dat hij niet gewaarschuwd is.