Euro direct in de knip

De Europese Commissie geeft er de voorkeur aan de euro in de tien nieuwe EU-lidstaten in een big bang in te voeren zonder overgangsperiode waarbij in de eerste jaren de euro alleen giraal wordt gebruikt. Volgens de Commissie heeft de ervaring geleerd dat zo'n overgangsperiode voor de nieuwe lidstaten ,,noch noodzakelijk noch aan te raden'' is. In de huidige eurolanden met uitzondering van Griekenland kwamen de eurobiljetten en euromunten pas drie jaar na invoering van de `virtuele' euro in omloop.

De Europese Commissie publiceerde woensdag het eerste rapport over de praktische voorbereidingen in de nieuwe lidstaten op de invoering van de euro. Alle nieuwe lidstaten hebben aangegeven de euro tussen 2007 en 2010 te willen invoeren. Estland, Litouwen en Slowenië zijn het verst. Zij traden in juni al toe tot het Europees wisselkoersmechanisme, dat voorafgaat aan invoering van de euro. Ook voldoen ze aan bijna alle economische criteria, zoals budgettekort, schuld en inflatie.

Uit het rapport blijkt dat bijna de helft van de bevolking in de nieuwe lidstaten sceptisch is over de euro. Net als veel burgers eerder in de huidige eurolanden vrezen zij prijsstijgingen. Eurocommissaris Almunia (Economische en Monetaire Zaken) raadt landen aan akkoorden over prijsstabiliteit met de detailhandel te sluiten. Volgens het rapport weet meer dan de helft van de bevolking in de nieuwe lidstaten niet dat hun land verplicht is de euro in te voeren zodra aan de economische criteria is voldaan.

Volgens Almunia moet de invoering van euromunten en eurobiljetten sneller en soepeler kunnen verlopen dan in de huidige eurozone, omdat ongeveer de helft van de bevolking nu al eurobiljetten en euromunten gebruikt. Toch is er volgens hem geen reden voor ,,zelfgenoegzaamheid'' bij de praktische voorbereiding. Er is nog een tekort aan geldautomaten. Maar de nieuwe lidstaten hebben minder automaten voor de verkoop van bijvoorbeeld sigaretten, die aan de euro moeten worden aangepast.