Verkouden tenor is perfecte Canio

Met het Residentie Orkest is Jaap van Zweden in het Amsterdamse Concertgebouw begonnen aan een feestmaand ter viering van het honderdjarig bestaan. Van Zweden verlegt volgend seizoen het hart van zijn bezigheden naar de omroeporkesten in Hilversum, en wie hem opvolgt in Den Haag is nog onduidelijk. Het Residentie Orkest richt zich eerst op het hier en nu, en presenteert zich met Van Zweden deze week driemaal in het veristische operatweeluik Cavalleria rusticana/Pagliacci – een genre waarin Van Zweden zich meer wil profileren, en waarvoor hij een haarfijn instinct bezit.

Uit het leven gegrepen onderwerpen in felle muzikale kleuren; daarom draait het verismo en daarvan lopen zowel Cavalleria rusticana als Pagliacci over, in soepele melodieën, ratelende ruzie-ensembles, grootse koorscènes en pralende hoempa-drinkliederen. Beide eenakters spelen op Sicilië, maar zelfs la mama kan overspel, jaloezie en duels niet voorkomen, hoe charismatisch de Nederlandse alt Hebe Dijkstra ook moedert.

Voor Jaap van Zweden zijn theatrale effecten, zowel in uitbundigheid als intimiteit, in beide operaatjes het uitgangspunt. Het Residentie Orkest speelt in veelal gematigde tempi goed en enthousiast, ofschoon in verhouding tot de solisten soms wat zwaar. Daar staat tegenover dat de klank van het orkest zoals steeds dit seizoen veel indruk maakt in, bijvoorbeeld, het strijkersraffinement (voorspel tweede akte Pagliacci).

Zoals de handeling doet vermoeden, eisen beide opera's krachtige stemmen. Daarvoor heeft het Residentie Orkest zeker gezorgd. In Cavalleria Rusticana vormen de stormvast stralende Russische sopraan Galina Gorchakova (Santuzza) en de invallende power-tenor Sergej Najda (Turiddu) een bulderend echtpaar, zonder de vocale finesses om zeep te helpen. In Pagliacci imponeert vooral de verkouden tenor David Rendall. Hij werd uitvoerig verontschuldigd voor zijn virus, maar de invulling van de loodzware rol van Canio klonk nergens zwak. Als de snikjes in Rendalls stem al van verkoudheid komen, dan passen ze in elk geval perfect bij aard en stijl van de muziek.

Speciale vermelding verdient het fantastisch, zuiver en gedisciplineerd zingende Brabant Koor, dat ook in de soli voor de tenorgroep dapper standhoudt, en in de damesstemmen vaak zelfs professioneel straalt. De ontzette gil van één vrouw waarmee Cavalleria Rustica besluit, krijgt hier zeldzaam huiveringwekkend realistisch gestalte. Zo'n krijs is de ultieme droom van elke amateurzangeres.

Concert: Residentie Orkest/Brabant Koor o.l.v. Jaap van Zweden. Programma: Mascagni, Cavalleria rusticana; Leoncavallo, Pagliacci. Gehoord: 9/11 Concertgebouw, Amsterdam. Herh.: 12 en 14/11 Anton Philipszaal, Den Haag.