Poetin knuffelt de Oekraïeners (even)

Oekraïeners zijn de meest geknuffelde minderheid van Rusland.

Zo ratificeerde de Doema gisteren unaniem een protocol over visavrij verkeer tussen Oekraïne en Rusland. Dat geeft Oekraïense gasten in Rusland op sommige punten zelfs meer rechten dan de Russen zelf. Zo is een Rus uit een doorsnee provinciestad verplicht zich drie dagen na aankomst in de hoofdstad Moskou te laten registreren. Een Oekraïener hoeft dat nu pas na drie maanden te doen.

De hoofdstedelijke politie dient die Oekraïense gasten `respectvol' en zelfs `vrolijk' te behandelen bij het controleren van identiteitspapieren, liet de politiechef van Moskou onlangs in een circulaire vastleggen. De agent moet hem met `sorry' aanspreken, en na het controleren: `welkom in Moskou' of `heb een goede tijd' wensen.

De doorsnee Rus ziet groen van jaloezie bij zoveel hoffelijkheid. `Zie, wees jaloers, ik ben een Oekraïense burger!', parafraseert Novoja Izvestija de oude slogan `Zie, wees jaloers, ik ben een Sovjetburger'.

Deze nieuwe stappen bewijzen dat het Kremlin geen zee te hoog gaat om te verzekeren dat haar kandidaat, de huidige premier Viktor Janoekovitsj, op 21 november president van Oekraïne wordt. Hij neemt het in de tweede ronde op tegen Viktor Joesjtsjenko, een pro-westerse bankier die hem nipt versloeg in de eerste ronde. Joesjtsjenko lijkt niet kansloos. De socialist Moroz (6 procent in de eerste ronde) en ex-premier Kinach (1 procent) roepen hun aanhang op om op 21 november de `Viktor uit het westen' te stemmen. De communist Simonjenko (5 procent) is neutraal.

Maar president Poetin heeft zijn hele prestige in de pro-Russische Janoekovitsj geïnvesteerd. Al maakten Russische kranten zich vrolijk over de liefde tussen de voormalige KGB'er en de voormalige gevangenisboef Janoekovitsj, de afgelopen maanden vond Poetin voortdurend nieuwe aanleidingen om de premier te ontmoeten. Poetin waarschuwde het Westen zich buiten de Oekraïense verkiezingen te houden, waarna de viering van de herovering van Kiev op de nazi's een week werd vervroegd zodat Poetin daar vlak voor de eerste ronde een militaire parade kon afnemen. Ruslands beste `politieke technologen' zijn in Janoekovitsj' hoofdkwartier neergestreken. In het centrum van Moskou hangen overal billboards voor Janoekovitsj.

Of dit verstandig is, blijkt op 21 november. In het pro-Russische oosten van Oekraïne is Poetins invloed niet te onderschatten. ,,Hij is hier veruit de populairste politicus'', vertelde een analist in Donetsk ons. ,,Men ziet hem als ideale leider.''

Maar elders in Oekraïne dreigt een boemerangeffect, Poetin etaleert zijn neo-imperialistische ambities wellicht al te naakt. Eén ding denkt iedereen zeker te weten: ná 21 november is de Moskouse politie weer even grofgebekt als altijd tegen de honderdduizenden vaak illegale Oekraïeners in de hoofdstad.