EU prijst, Bush negeert rol Arafat

De Europese Unie heeft vanochtend Yasser Arafat geprezen als ,,historisch leider'', terwijl de Amerikaanse president George Bush zich beperkte tot de mededeling dat zijn dood een ,,belangrijk moment'' betekent in de geschiedenis van de Palestijnen.

In een verklaring die namens de Europese Unie werd uitgegeven door de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot, werd Arafat niet alleen als historisch maar ook democratisch gekozen leider geloofd, wiens ,,toewijding en standvastige inzet voor de Palestijnse nationale zaak in zijn hele nooit aan twijfel onderhevig was''. EU-veiligheidscoördinator Javier Solana meldde op zijn beurt dat ,,het het beste eerbetoon [..] zal zijn onze inspanningen te versterken om een vreedzame en levensvatbare staat Palestijna te stichten zoals voorzien in de routekaart'', het verkommerde internationale vredesplan.

President Bush, die in navolging van de Israëlische autoriteiten Arafat als vredespartner had afgezworen, maakte evenals de Israëlische premier Ariel Sharon geen woord aan diens leiderschap vuil. Wel liet Bush in een verklaring weten te hopen dat de toekomst ,,de vervulling zal brengen van de aspiraties voor een onafhankelijk, democratisch Palestina dat in vrede is met zijn buren''.

Zijn minister van Buitenlandse Zaken, Colin Powell, had wél woorden voor Arafat: ,,Een belangrijk figuur in de geschiedenis van de regio en de wereld''. ,,We weten dat Arafat in de ogen van het Palestijnse volk hun verwachtingen en dromen belichaamde van de verwezenlijking van een onfhankelijke Palestijnse staat.''

Europese leiders hadden ook individueel waardering voor de overleden Palestijnse leider. De Britse premier Tony Blair – die vandaag naar de VS gaat voor een bezoek aan Bush – noemde hem een symbool van de Palestijnse beweging die werkte naar vrede in het Midden-Oosten. ,,Hij leidde zijn volk naar historische aanvaarding [..] van de twee-statenoplossing'', aldus Blairs verklaring. Verwacht wordt dat Blair zijn bezoek aan Washington zal gebruiken om de dringende noodzaak van een nieuwe vredesinspanning in het Midden-Oosten nog eens bij Bush onder de aandacht te brengen.

De Franse president Jacques Chirac noemde Arafat in de bekendmaking van diens dood – Arafat stierf in een Parijs' ziekenhuis – een moedig man die de Palestijnse strijd voor een eigen staat belichaamde. Premier Balkenende sprak in een telegram aan de Palestijnse premier Qurie van een historisch leider en nationaal symbool. Koningin Beatrix stuurde een condoleancetelegram aan Arafats weduwe Suha.

De Arabische Liga noemde Arafats dood ,,een groot verlies''. De Liga waarschuwde diegenen ,,die denken dat zijn overlijden alle deuren voor vrede zal openen'' dat dit niet het geval zal zijn omdat niet zozeer de Palestijnen als wel de Israëliërs daarvoor verantwoordelijk zijn. Volgens Arabische analisten voegden daaraan toe dat Arafats dood ,,een groot vacuüm'' schept en daarom het begin vormt van een periode van onzekerheid in het Midden-Oosten.

Het was vanmiddag nog niet bekend welke leiders morgen de rouwplechtigheden in de Egyptische hoofdstad Kairo zullen bijwonen. Arafat wordt vervolgens in de Palestijnse stad Ramallah bijgezet.