Een laagje eelt op het voorhoofd

Gisteren is ook Mohammed Fahmi B. aangehouden, een vriend van de moordenaar van Theo van Gogh. ,,Hij is serieus met religie bezig'', zegt zijn broer.

In de deuropening van zijn flat in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer staat Redouan. Hij lacht zenuwachtig, zijn vader zwijgt en op de achtergrond huilt zijn moeder. Een ontredderd Marokkaans gezin.

Gisterochtend deed de politie met twintig agenten een inval in hun woning. In vier uur tijd sneuvelden alle spiegels, de kasten zijn leeggehaald, de banken en bedden omgedraaid. De computer, cd's en diskettes werden meegenomen.

Hun broer en zoon Mohammed Fahmi B. (23) is niet thuisgekomen van zijn werk. Redouan gaat ervan uit dat Fahmi door de politie is aangehouden, al is het gezin daarover nog niet ingelicht.

Waarom denken zij dat dan? Omdat hij omging met Mohammed B., de verdachte van de moord op Theo van Gogh. En omdat hij vorig jaar oktober al eens werd aangehouden nadat zijn vriend Samir A. was gearresteerd op verdenking van het voorbereiden van een terroristische aanslag.

Bij Mohammed Fahmi thuis werd toen bij een huiszoeking een tas met ammoniak, kunstmest, zoutzuur en een beschermende bril aangetroffen.

De tas bleek afkomstig van Samir A., die hem bij Fahmi in bewaring had gegeven. ,,Als hij mij een tas geeft, bewaar ik die. Ik zag een fles ammoniak bovenop liggen, maar ik heb nooit gedacht dat Samir daar iets mee van plan was'', zei Fahmi deze week toen wij hem opzochten. ,,Samir was bezig zijn huis te verbouwen. Ik dacht dat die spullen voor de verbouwing waren.''

Vorig jaar werd hij vrijgelaten bij gebrek aan bewijs.

,,Fahmi is serieus met religie bezig'', zegt Redouan goedkeurend in de deuropening van zijn woning. Redouan acht zichzelf ,,nog niet zo ver'' in zijn beleving van de islam. ,,Alleen heeft hij verkeerde vrienden.'' Later die avond blijkt dat Fahmi 'smiddags is aangehouden bij het aannemersbedrijf waar hij werkt.

Wie is Mohammed Fahmi B.? Hij is geboren El Hoceima in Noord-Marokko en kwam vijf jaar geleden met zijn moeder naar Nederland. Hij bezocht het vmbo aan het Montessoricollege Oost in Amsterdam. Hij is tenger, beweegt langzaam, stottert in gebroken Nederlands. Hij geeft vrouwen geen hand.

Eerder deze week bevestigde hij tegen NRC Handelsblad contact te hebben gehad met de groep jongens rondom Mohammed B. De jongens, voornamelijk van Marokkaanse afkomst, kwamen bij elkaar in het huis van Mohammed B. Daar wisselden zij hun kennis van de koran uit en spraken op hoge toon over de verrichtingen van Ayaan Hirsi Ali.

Fahmi heeft een baard en een laagje eelt op zijn voorhoofd. Dat komt omdat hij tijdens het bidden met zijn hoofd tegen de grond slaat. Hij bezoekt geregeld de Al Tawheed moskee en staat gedurende de vastenmaand, de ramadan, om vijf uur 's morgens op voor de sahur, een kort ontbijt voor het vasten weer begint. Wat hij jammer vindt aan Nederland: dat je nergens eddan, de gebedsoproep, door de straten hoort schallen. In 1999 bekeerde hij zich als ware moslim, zei hij deze week. ,,Stap voor stap.''

Fahmi vindt zichzelf een betere moslim dan zijn vader en zijn broer Redouan. Zijn familie erkent dat. ,,Mijn vader en moeder nemen Fahmi serieuzer dan mij'', zegt Redouan over zijn een jaar jongere broer. Redouan heeft vriendinnen, een bruinleren jack met een bontkraag en spierballen in zijn T-shirt.

Zijn vader is trots op Fahmi, ,,vanwege de islam''. ,,Mijn vader en broer bidden niet'', zei Fahmi. ,,Dat vind ik erg. Ik zeg tegen mijn vader: Je moet de koran lezen. Als je het slecht doet, ga je naar de djehenna, de hel.''

Hij is nu schilder en tegelzetter, maar ,,wat ik het liefste wil is sjeik worden, wijze man, islamgeleerde.'' Iemand die anderen kan corrigeren. Hij wil de koran uit het hoofd leren. Dat kan bijna niemand. Deze ramadan had hij een programma: de koran in een maand uitlezen. Khatim, heet dat. Het is hem nog niet gelukt. ,,Ik hoop dat het me een keer gaat lukken.''

Terwijl wij Fahmi bij hem in de straat in de auto spreken, valt er een steen op het dak. De omstanders reageren gelaten.

Ook de andere keren dat we hem opzochten, werden we door nieuwsgierige buren in de gaten gehouden. Het leven van Fahmi bestaat uit werken en bidden, zei hij.

Is hij gelukkig? ,,Het moslim zijn maakt me gelukkig. En ik heb een vaste baan.''

In Europa is Nederland na Zweden het beste land, vindt hij. Je kunt hier vrijuit moslim zijn, bedoelt hij.

,,Alleen de vrouwen in de zomer zijn moeilijk.'' Maar Saoedi-Arabië is de beste plek op aarde. ,,Saoedi-Arabië is beter.'' Niet alleen omdat het bedevaartsoord Mekka daar is. ,,Onze profeet was daar. Daar zijn de wetten zoals ze moeten zijn. De vrouwen zijn bedekt.''

Heeft hij wel eens een vriendin gehad? Hij knikt. Twee zelfs – terwijl hij nu de blikken van vrouwen mijdt. Een Marokkaanse en een Hindoestaanse.

,,Eigenlijk mag het niet'', geeft hij toe. ,,Ik wilde hen op het rechte pad brengen. Ik wilde dat zij serieus gingen bidden, maar dat wilden ze niet.''

Gisteravond, voor de deur van zijn huis, haalt Redoean zijn schouders op. Hij studeert aan de hogeschool en heeft de computer nodig. ,,Ik begrijp niet alles van hem'', zei Redoean. Hij kijkt ondeugend.