`Aangehouden verdachten lid terreurnetwerk'

Justitie heeft gisteren bij een grote actie op verschillende plaatsen in het land zeven mannen gearresteerd die zij verdenkt van lidmaatschap van een terroristisch netwerk waartoe ook Mohammed B. zou behoren, de verdachte van de moord op Theo van Gogh.

Dat bevestigen bronnen bij justitie. Na een belegering van een pand in de Haagse Antheunisstraat, die een dag duurde, werden Ismael A. en Jason W. opgepakt. De laatste verzette zich tijdens de arrestatie en raakte daarbij gewond. Bij het doorzoeken van het huis werden vannacht drie handgranaten gevonden.

Uit een brief die minister Donner (Justitie) en Remkes (Binnenlandse Zaken) vannacht naar de Tweede Kamer stuurden blijkt dat Mohammed B. de afgelopen jaren door de veiligheidsdienst AIVD steeds nauwer in de gaten werd gehouden. Maar tot de moord op Van Gogh werd hij beschouwd als een minder belangrijke figuur in de zogenoemde `Hofstadgroep'. De AIVD beschouwde die groep als een terroristisch netwerk.

Toch kreeg de dienst tegelijkertijd diverse aanwijzingen die er op wezen dat Mohammed B. radicaliseerde. Na een arrestatie op 29 september wegens zwartrijden in het openbaar vervoer bleek uit papieren dat hij contacten had met de Hofstadgroep. Een ander groepslid vertelde de politie eerder al dat een gevonden jihadistisch `testament' door Mohammed B. was geschreven. De AIVD beoordeelde die verklaring als ,,ongeloofwaardig''. Tussen 9 augustus en 21 oktober heeft de AIVD de telefoon van Mohammed B. afgetapt.

In de politie-actie gisteren zijn behalve in Den Haag vier mannen gearresteerd in Amsterdam en één in Amersfoort. Ismael A. en Jason W. zijn in 2003 ook aangehouden voor het beramen van een terroristische aanslag, maar kort daarop wegens gebrek aan bewijs vrijgekomen. Dat geldt ook voor Mohammed Fahmi B. die in Amsterdam werd opgepakt. De in Amersfoort aangehouden verdachte is de broer van Jason W. De vermeende `ideologische leider' van de groep, de Syriër Abu Khaled, is nog voortvluchtig.

Donner en Remkes schrijven in hun brief aan de Kamer dat de veiligheidsdiensten niet kan worden verweten dat zij onvoldoende hebben gedaan om de moord op Theo van Gogh te voorkomen. Tot de aanslag op Van Gogh was ,,geen informatie bekend die er op duidde dat B. voorbereidingen trof voor een gewelddadige actie''.

In de brief wordt ook een verregaand programma aangekondigd om radicalisering binnen de islam tegen te gaan. Het kabinet wil mensen die aanzetten tot haat en geweld uit bepaalde functies kunnen weren. Het verheerlijken of goedpraten van ernstige misdrijven wordt strafbaar gesteld. De politie en de veiligheidsdiensten zullen meer bevoegdheden en capaciteit krijgen.

[vervolg TERREURBRIEF: pagina 3]

TERREURBRIEF

'Beveiliging was onnodig'

[vervolg van pagina 1]

Volgens Remkes en Donner is het niet redelijk te stellen dat Theo van Gogh beveiligd had moeten worden. Er waren wel bedreigingen tegen Van Gogh, maar die waren volgens de diensten zo ,,algemeen van karakter'' dat ze geen aanleiding waren tot concrete maatregelen. Daarbij verwijzen de ministers naar een ,,geactualiseerde dreigingsinschatting'' van 13 september dit jaar, die werd opgesteld op verzoek van de Nationaal Coördinator Bewaken en Beveiligen over het Kamerlid Hirsi Ali. Daarin was wel sprake van ,,individuele uitingen van verbale agressie'' tegen Van Gogh, die deze zomer samen met Hirsi Ali de film Submission maakte over mishandeling van moslimvrouwen.

De brief legt nergens verband tussen de bedreigingen aan het adres van Hirsi Ali en de `Hofstadgroep' waartoe Mohammed B. behoorde. Volgens de ministers kregen de AIVD en het openbaar ministerie in september 2003 het beeld dat vijf leden van deze groep een terroristische aanslag op korte termijn zouden voorbereiden. B. behoorde niet tot deze vijf. Hij gold toen niet als een belangrijke speler in de groep.

In hun brief kondigen Donner en Remkes aan de middelen en bevoegdheden van de AIVD en politiediensten uit te willen breiden. Meer personen zullen worden geobserveerd en gevolgd. De voedingsbodem voor radicalisering van islamitische jongeren moet verminderen door onder meer een `netwerk' van contactpersonen op te zetten. Verder moet het mogelijk worden om extremistische websites te censureren.

Vanmiddag zou de Tweede Kamer met de ministers debatteren over de maatregelen en de achtergronden van de moord op Van Gogh. Overigens benadrukken de ministers dat zij niet alle gegevens kunnen openbaren in verband met lopend strafrechterlijk onderzoek. Over die vertrouwelijke informatie zijn vanochtend wel de fractievoorzitters geïnformeerd.

De actie in het Haagse Laakkwartier kwam gistermiddag om vijf uur na veertien uur tot een einde. Speciale aanhoudingseenheden bestormden het huis aan de Antheunisstraat om half vijf voor een tweede keer. De politie hield twee mannen aan, waarvan er één in de schouder werd geschoten toen hij bij het verlaten van het pand ,,de bevelen niet opvolgde'', zo zei justitie gisteren op een persconferentie. De mannen worden verdacht van ,,het samenspannen tot moord met een terroristisch oogmerk'' en ,,poging tot moord c.q. doodslag op politiemensen''. De laatste verdenking slaat op de mislukte eerste inval. Hierbij werd volgens de politie een handgranaat tot ontploffing gebracht en raakten vier agenten gewond.