Voorbereiding op dood Arafat

De Palestijnse leiders bereiden zich voor op de dood van Yasser Arafat, die in een diep coma ligt. Waar kan hij wel en niet begraven worden? De gevoeligheden en complicaties zijn talrijk.

De Palestijnse leider Arafat, die na een hersenbloeding in een diep coma is geraakt, zal na overlijden worden begraven in Ramallah. In het regeringskwartier, de muqata, waar de 75-jarige Arafat sinds drie jaar verbleef, zal een graftombe worden gebouwd. Palestijnse ministers en Israëlische woordvoerders hebben dat vandaag bevestigd.

In Ramallah worden alle voorbereidingen getroffen voor een herdenkingsbijeenkomst en de begrafenis, omdat de kans op herstel wordt uitgesloten. De Palestijnse leiders hebben een aanbod van Egypte aangenomen om in Kairo de herdenkingsceremonie te houden. Egypte heeft dit aangeboden omdat Arabische leiders niet gemakkelijk of helemaal niet naar Ramallah willen of kunnen reizen. Zij zouden dan ook langs Israëlische controleposten moeten.

Volgens een aankondiging gaat de Palestijnse oud-premier Mahmoud Abbas vandaag naar Kairo voor overleg. De Palestijnen hadden aanvankelijk twijfels over het Egyptische aanbod omdat de grote Arabische leiders Arafat nooit in de muqata hebben bezocht en in Kairo de show zouden kunnen stelen.

Mogelijk vinden de plechtigheden nog deze week plaats, want volgens sommige anonieme Palestijnse bronnen, die door de persbureaus Reuters en AFP worden geciteerd, is Arafat al hersendood. ,,De president heeft zijn laatste jaren hier doorgebracht, de muqata is net als hij het symbool van de Palestijnse strijd. Hier zal hij ook begraven worden'', aldus onderminister Yayeb Abdelrakim.

De Israëlische regering, die vanmiddag in spoedzitting bijeenkomt, zal tegen het begraven van Arafat in Ramallah volgens een woordvoerder geen bezwaar maken, maar had wel allerlei praktische belemmeringen kunnen opwerpen.

Andere opties zoals een begrafenis in Jeruzalem, op de Haram-al Sharif (Tempelberg) een wens van Arafat of in de Gazastrook de voorkeur van Israël zijn om politieke redenen afgewezen tijdens de onderhandelingen. Daarbij waren Franse en Amerikaanse diplomaten betrokken.

De regering wil van de heilige plaatsen in het hart van het door Israël geannexeerde Jeruzalem geen politiek bedevaartsoord maken. Bovendien zou daar de suggestie van uit kunnen gaan dat Israël Jeruzalem zou willen delen met de Palestijnen als hoofdstad.

,,Hoe dan ook, Arafat moet zo dicht mogelijk bij Jeruzalem begraven worden en dat is Ramallah en niet Gazastad'', aldus Mustafa Barghouti, lid van het uitvoerend comité van Fatah. ,,Het is trouwens maar een tijdelijk arrangement, want zodra Jeruzalem onze hoofdstad zal zijn, de hoofdstad van een Palestijnse staat, dan zullen wij Arafat naar de Haram-Al-Sharif verplaatsen,'' aldus Barghouti. Begraven in Gazastad zou bovendien uitgelegd kunnen worden als een teken dat de Palestijnse staat alleen gevestigd zal worden in deze kleine uithoek.

Een complicatie bij het begraven van Arafat is dat een aantal Arabische leiders en gasten niet op de Westelijke Jordaanoever wil of kan komen zolang dit gebied en Jeruzalem worden bezet door Israël. Vertegenwoordigers uit Iran, Irak en Saoedi-Arabië willen bovendien niet in contact komen met Israëlische grenswachten.

Andere gasten uit de wereld van de PLO en de vluchtelingenkampen in Libanon, Jordanië en Syrië kunnen of mogen niet naar Ramallah reizen omdat zij niet over de goede papieren beschikken of door Israël worden gezocht. Mogelijk wordt om die reden het lichaam van Yasser Arafat eerst overgevlogen naar Kairo voor de herdenkingsdienst daar.

Over de toestand van Arafat heerst in Ramallah grote verwarring. ,,Ik geloof pas dat hij dood is als de leiders dat hier in het openbaar komen zeggen'', aldus Mohammed Awat, soldaat van Eenheid 17, de Palestijnse garde die de muqata bewaakt. Mannen en vrouwen liepen gisteren aan het eind van de middag in aparte groepen door het centrum van Ramallah, een soort stille tochten als blijk van medeleven met Arafat en droefenis over zijn naderend verscheiden.

De enige Palestijnse leider die door mevrouw Suha Arafat tot het ziekbed van ,,de leeuw van Palestina'' werd toegelaten was premier Ahmed Qurie. Minister van Buitenlandse Zaken Nabil Sa'ath vertelde nadien dat Arafat in coma ligt en een hersenbloeding heeft gehad. Sa'ath benadrukte dat er geen euthanasie zal worden gepleegd, omdat de islam dat niet toestaat en de familie daar geen toestemming voor zal geven.

De Palestijnse, ministeriële delegatie is er in Parijs volgens Ha'aretz niet in geslaagd een financiële schikking te treffen met Suha Arafat. Zij zou een bod van twee miljoen dollar hebben afgewezen, suggereerde ook de financiële adviseur van Arafat, Mohammed Rashid, in gesprek met journalisten.

De gesprekken met mevrouw Arafat, die al jaren van haar man is vervreemd en in Parijs woont, over een deel van de erfenis worden volgens het blad Ha'aretz gevoerd door een Libanese jurist/zakenman, Pierre Rizk. Hij stond in de tijd van de Libanese burgeroorlog aan de zijde van de christelijke falangisten en tegenover de Palestijnen.