Scherp portret van literaire kliek

De tweede film van de Franse regisseuse Agnès Jaoui, opnieuw samen geschreven met haar partner, acteur Jean-Pierre Bacri, is een film met veel pijnlijke momenten. Vooral voor Lolita, de mollige dochter van schrijver Etienne Cassard. Cassard heeft een klein dochtertje bij zijn nieuwe, jonge vriendin en heeft nauwelijks aandacht voor Lolita. Ze geeft hem een bandje met door haar gezongen liederen van Schubert en vraagt hem steeds of hij dat al beluisterd heeft. De door haar uiterlijk toch al onzekere Lolita wordt keer op keer door de vader teleurgesteld. Hij ziet haar nauwelijks staan. Maar niet alleen Lolita heeft behoefte aan bevestiging en aandacht. Elk personage in Comme une image schreeuwt om de aandacht van een ander. De vrouwen om die van hun partner, de schrijvers om die van hun uitgevers, de zangers om die van hun lerares. Iedereen heeft elkaar nodig en gebruikt de ander om zijn eigen doel te bereiken. Zodra Sylvia, de zanglerares van Lolita, die getrouwd is met Pierre, een door twijfel geplaagde auteur, hoort dat haar vader de beroemde Cassard is, wil zij best extra zangles aan Lolita's zanggroepje geven. En zodra Pierre een lovende recensie krijgt in Le Monde, wil Cassard hem in zijn fonds, waarna Pierre zijn eigen uitgeefster na jarenlange trouwe dienst afdankt. Zonder het direct tegen haar te zeggen, dat spreekt.

Zoals Jaoui en Bacri in hun debuutfilm Le goût des autres al een vlijmscherp portret tekenden van de elitaire toneelwereld en zijn flinterdunne intellectuele aspiraties, zo doen ze dat hier met de literaire wereld. Het is een kliek, die het eigen falen afwentelt op zijn minderen.

Ze roddelen constant over andere schrijvers en uitgevers, hebben geen zin om lezingen in het buitenland te geven en bekken hun partners en assistenten af. Een vrouw wordt steevast bekeken als object van schoonheid, haar eventuele talent doet niet ter zake. Pijnlijk is bijvoorbeeld dat Cassard al direct na de eerste maten van Monteverdi's beeldschone Lamento della ninfa het kerkje verlaat waarin Lolita staat te zingen. Dat ze dit ondanks haar zenuwen prachtig doet, hoort hij niet.

Comme une image bestaat eigenlijk uit twee films die wonderwel in elkaar passen, ondanks de verschillen in toon. De bijtende ironie in de portrettering van de schrijvers, wier literaire vermogen ten koste gaat van hun menselijkheid, wordt afgewisseld met een zeer humane blik op Lolita. Zij is zowel slachtoffer van de maatschappij en haar ridicule schoonheidsideaal als van haar eigen onzekerheden. De enige figuur die haar neemt zoals ze is, is een buitenstaander - zowel door zijn allochtone afkomst als door zijn weigering mee te doen aan het likken naar boven. ,,Vind je me niet te dik'', vraagt Lolita hem. ,,Ik hou niet van magere meisjes'', antwoordt hij zonder ironie. Voor de rest zijn alle mannen in Comme une image zwakkelingen, die het leven zonder bewonderende vrouw niet aankunnen en dan jammerend in bed gaan liggen.

Comme une image. Regie: Agnès Jaoui. Met: Marilou Berry, Agnès Jaoui, Jean-Pierre Bacri. In: 8 bioscopen.