Persstemmen

Le Monde

[...] Als belichaming van de vrijheid van meningsuiting en tolerantie dacht het koninkrijk ook de netelige kwestie van de integratie te kunnen opolossen door onderhandelingen en het zoeken naar consensus. Met een bevolking van 16 miljoen mensen telt het land 900.000 moslims.[...]

De optelsom van het `effect-Fortuyn' en dat van 11 september heeft geleid tot een explosieve cocktail die de politieke leiders volledig hebben onderschat, omdat ze dachten dat het Nederlandse `laboratorium' ook de plaats was waar de aanzet werd gegeven voor de multiculturele samenleving van morgen.

Een harde conclusie. De regeerders hebben hun daden en woorden niet aangepast aan de evolutie van een deel van hun publieke opinie, die de integratie van vreemdelingen aan de kaak stelt, terwijl een deel van de moslimgemeenschap antwoordt dat zij geen plaats vindt in deze samenleving. Fundamentalistische predikers hebben geprofiteerd van dit conflict en jongeren gerekruteerd, waarvan de moordenaar van Theo van Gogh het archetype lijkt: intelligent maar kwetsbaar, gevoelig voor een religieuze boodschap die zaligheid belooft via de kastijding van `ongelovigen'.

Nederland, dat geen ervaring heeft met terrorisme, heeft de dreiging lang onderschat. Het staat nu voor een enorme uitdaging: de radicale islam aanvallen zonder te zwichten voor de verleiding de extremisten te verwarren met een hele gemeenschap. Maar na deze twee aanslagen is het koninkrijk een land geworden dat zorgen baart.

Als Nederland er niet in slaagt de gemoederen tot bedaren te brengen en zich tegelijkertijd hard opstelt tegen de aanstichters van rellen in zijn samenleving, geeft Den Haag een slecht signaal af aan de rest van Europa.

De eerste verklaringen van de [politieke] leiders laten een gevoel van onbehagen achter: de vice-premier heeft het over de noodzaak van ,,een oorlog tegen het terrorisme'' en eurocommissaris Frits Bolkestein heeft de koning van Marokko opgeroepen te garanderen dat zijn land geen terroristen exporteert.

Deze onbeholpen uitspraken kunnen een smeulend vuur doen oplaaien. Ze zijn nog misplaatster, omdat Nederland, geconfronteerd met islamitische terreur, [in rechtszaken] twee keer is overgegaan tot een verrassende vrijspraak. Het is niet door van het ene extreme naar het andere te gaan dat de leiders mensen ervan kunnen overtuigen dat ze de omvang van de taak die hun wacht, hebben begrepen.