Evacuatie Fransen uit Ivoorkust

Bij nieuw geweld zijn gisteren in Abidjan, het commerciële centrum van Ivoorkust, zeker zeven en mogelijk tien doden gevallen. Er is ook weer op grote schaal geplunderd. Frankrijk is inmiddels begonnen staatsburgers uit Ivoorkust te evacueren.

Het geweld van gisteren concentreerde zich bij een hotel in Abidjan, waar zich een groot aantal buitenlanders en Franse soldaten van de vredesmacht bevinden. Bij het hotel houden zich rond de duizend Ivoriaanse betogers op, die de Fransen ervan verdenken dat zij president Laurent Gbagbo – die een kilometer verderop woont – willen arresteren. Gisteren probeerden Franse soldaten het hotel te verlaten. Ivoriaanse soldaten, die hen daarbij wilden helpen, zouden het vuur hebben geopend op de demonstranten, toen ze werden beschoten. De demonstranten zeggen echter dat de Fransen zonder provocaties het vuur hadden geopend. Bij het incident kwamen zeker zeven mensen om. In een ziekenhuis werd evenwel gezegd dat er tien doden en driehonderd gewonden waren binnengebracht. Volgens een Ivoriaanse minister hebben Franse militairen de afgelopen drie dagen ongeveer vijftig mensen gedood.

Ondanks oproepen, onder anderen van president Gbagbo, blijft het anti-Franse sentiment Abidjan beheersen. Het strekt zich ook uit tot andere buitenlanders en wordt vertaald in plundering van bezittingen van niet-Ivorianen. Onder de woningen die gisteren werden geplunderd waren die van een aantal van de ongeveer honderd Nederlanders in Abidjan.

Het geweld overschaduwde gisteren de inspanningen van de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki, die door de Afrikaanse Unie naar Ivoorkust is gestuurd om te bemiddelen tussen de regering van president Gbagbo en de rebellen die het noorden van Ivoorkust controleren. Gbagbo verbrak vorige week donderdag een anderhalf jaar oud bestand met een offensief tegen de rebellen. In het kader van dat offensief viel de Ivoriaanse luchtmacht zaterdag een Franse basis in de stad Bouaké aan, waarbij acht Fransen en een Amerikaan omkwamen.

Frankrijk reageerde onmiddellijk en vernietigde de complete Ivoriaanse luchtmacht, hetgeen aanleiding was voor anti-Franse rellen in Abidjan en een aantal andere steden in Ivoorkust.

Diverse landen, inclusief Nederland, overwegen hun burgers uit Ivoorkust te evacueren. De Fransen, die 14.000 staatsburgers in Ivoorkust hebben, zijn daarmee al begonnen. Achtduizend Fransen zouden te kennen hebben gegeven het land te willen verlaten. Er wonen rond honderd Nederlanders in Ivoorkust; tot de evacuatie is nog niet besloten, maar ze wordt volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken wel voorbereid. Italië heeft een `coördinatiecel' gestuurd om de evacuatie van Italiaanse burgers voor te bereiden. Spanje stuurde gisteren een vliegtuig om de 210 staatsburgers weg te halen.

De leden van de Veiligheidsraad bereikten gisteren een voorlopig akkoord over een ontwerp-resolutie waarin de regering en de rebellen in Ivoorkust tot 1 december de tijd krijgen om een vredesakkoord te bereiken, op straffe van sancties. Frankrijk deed in het overleg in New York veel water in de wijn: het had liever onmiddellijk sancties gewild, waaronder een wapenembargo tegenb Ivoorkust. Maar China, Pakistan en Rusland waren daar tegen. De resolutie wordt naar verwachting vandaag in stemming gebracht.