Prix Goncourt 2004 voor Laurent Gaudé

De Prix Goncourt 2004 is toegekend aan Laurent Gaudé (32) voor zijn historische roman Le soleil des Scorta. Dat heeft de jury van Frankrijks meest prestigieuze literaire prijs gisteren in Parijs bekendgemaakt.

Het verhaal over de familie Scorta in het zuiden van Italië, nazaten van een bandiet en ,,uit een misverstand ontstaan'', is de derde roman van Gaudé, die ook toneelstukken schrijft. Voor zijn Franse uitgever, Actes Sud, was het de eerste keer in hun 26-jarig bestaan dat de Prix Goncourt werd binnengehaald. Gaudés roman, waarvan jurylid Michel Tournier de ,,bewonderenswaardige landschapsbeschrijvingen'' prees, verschijnt volgend jaar in vertaling bij De Geus.

Vergeleken met het rumoer van de afgelopen jaren bleef het gisteren stil rond de Goncourt. Het was de prix Renaudot, van oudsher teglijkertijd uitgereikt, die voor een verrassing zorgde, door een roman van Irène Némirovsky posthuum te bekronen. Némirovsky, geboren in Kiev en gevlucht naar Parijs, schreef haar boek in 1941 op het Franse platteland. Een jaar later kwam ze om in Auschwitz. Haar dochter bewaarde jarenlang het manuscript van het nu bekroonde Suite Française.

De algemeen secretaris van de Prix Renaudot, André Brincourt, sprak zijn teleurstelling uit over de keuze van de jury. Volgens hem zijn literaire prijzen er om schrijvers voor het voetlicht te brengen, niet om onrechtvaardigheden uit het verleden goed te maken. ,,Dan kunnen we volgens jaar wel een onuitgegeven werk van Dumas gaan bekronen'', aldus Brincourt.

Vorige maand gebeurde er iets dergelijks, toen Balzac de Prix Chartier kreeg voor een tot dusver onuitgegeven roman uit 1823, l'Anonyme. Blijkbaar zien de Franse jury's meer in het literaire verleden dan in hun eigen tijdperk.

Die voorkeur bleek dit seizoen ook op het gebied van de non-fictie. De drie grote essayprijzen – Femina, Médicis en Renaudot – gingen naar werken over respectievelijk de gebroeders Goncourt, George Sand en de moeder van Proust.

Een van de andere favorieten voor de Prix Goncourt dit jaar was La Reine de silence, een roman over de jong gestorven schrijver Roger Nimier, geschreven door zijn dochter Marie Nimier. Zij kreeg vorige week de Prix Médicis.

Uitzonderingen op al die bekroningen van literatuur óver literatuur waren de Grand Prix du Roman de l'Académie Française en de Prix Femina. De Femina ging naar Une vie française van Jean-Paul Dubois, waarin het relaas over de anti-held samenvalt met dat over zijn generatie en de Franse Vijfde republiek, van De Gaulle tot Chirac. De Académie Françaisebekroonde een 76-jarige debutant. Bernard du Boucheron is een gepensioneerde uit het bedrijfsleven, die met Court serpent een roman schreef over een 14de eeuwse expeditie naar het Hoge Noorden. Hij stuurde zijn manuscript eerder dit jaar met de post naar Gallimard.