India vormt met EU `strategisch partnerschap'

De Europese Unie en India hebben gisteren tijdens een bezoek van de Indiase premier Manmohan Singh aan Den Haag hun betrekkingen opgewaardeerd tot een `strategisch partnerschap'.

Daarmee treedt India, algemeen beschouwd als een grote economische belofte voor de toekomst, toe tot een exclusieve groep grote landen. Slechts met de Verenigde Staten, China, Japan en Canada heeft de EU zulke overeenkomsten. Met Rusland wordt nog onderhandeld over een strategisch partnerschap.

De Indiase premier Manmohan Singh, zelf begin jaren '90 als minister van Financiën architect van een ingrijpende liberalisering van de Indiase economie, sprak gisteren op een persconferentie van ,,een historische top''. Premier Balkenende, die gisteren namens de EU als gastheer optrad, omschreef de rol die India vooral in Azië kan spelen als ,,cruciaal''.

Een van de voornaamste doelstellingen van het partnerschap met India is de onderlinge economische betrekkingen uit te breiden. Om die dimensie kracht bij te zetten had Singh gisteravond een diner met vertegenwoordigers van het Europese bedrijfsleven in Noordwijk.

De aanwezige topmannen toonden zich onder de indruk van de mogelijkheden die India te bieden heeft. Tegelijkertijd beklaagden ze zich echter over de talrijke obstakels die de Indiase autoriteiten dikwijls nog op hun weg leggen. ,,Het is een land met een moeilijke bureaucratische historie'', aldus Winand Quaedvlieg, secretaris-generaal internationale zaken van VNO/NCW.

Akzo-topman Hans Wijers hekelde de hoge importtarieven voor halffabrikaten in India. Anderen wezen Singh op de gebrekkige infrastructuur van zijn land, in het bijzonder de verstopte havens. Een vertegenwoordiger van de Rabobank stelde dat het op zichzelf niet zo moeilijk was zich in India te vestigen. Des te lastiger is het nu echter het Rabo-netwerk in India uit te breiden in verband met allerlei bureaucratische hindernissen.

Voor Singh kwam deze kritiek niet als een verrassing. De premier, die zijn huidige ambt vijf maanden geleden kreeg bij de gratie van de leidster van de Congrespartij, Sonia Gandhi, verkeert echter in een moeilijke positie. Zelf is hij weliswaar overtuigd van het belang van verdere liberalisering. Maar velen in het land, zelfs onder zijn coalitiegenoten, staan nog altijd argwanend tegen de komst van buitenlandse bedrijven. Zij dringen juist aan op programma's om de armen op het platteland vooruit te helpen, niet de snelgroeiende middenklasse in de steden. Tussen die uitersten moet Singh laveren.

Tijdens zijn bezoek aan Nederland kon Singh echter naar hartelust zijn liberale instincten etaleren. ,,Het volume van de handel en het investeringsniveau bevinden zich ver onder het potentiële niveau'', verklaarde hij 's middags op de persconferentie met Balkenende. Daarbij vergeleek Singh de situatie impliciet met de relatie met een andere strategische partner, China. Daar investeert de EU tien keer zoveel als in India, terwijl de omvang van de handel met de Chinezen vijf keer zo groot is als die met de Indiërs.

Het strategische partnerschap voorziet in samenwerking op tal van terreinen, van ontwapening en non-proliferatie tot een groot beurzenprogramma voor Indiase studenten en geleerden. Ook zullen beide zijden een energiepanel oprichten en een gezamenlijk forum voor milieukwesties. Bovendien zal India deelnemen in het Europese satellietnavigatiesysteem Galileo, zo is afgesproken.

De oprichting van het energie-panel werd door beide zijden van bijzonder belang geacht omdat zowel de EU als India grotendeels afhankelijk is van de import van fossiele brandstoffen.