In mantelpak feestend rond de lijkkist

Vijfhonderd genodigden namen gisteren tijdens een herdenkingsfeest afscheid van Theo van Gogh. Met gratis drank en heerlijke hapjes.

,,Het was een kutweek'', vatte cabaretier Eric van Sauer gisteravond de gevoelens samen van de ongeveer vijfhonderd aanwezigen op het besloten `herdenkingsfeest' voor de vermoorde Theo van Gogh in de Gashouder in Amsterdam: ,,Theo vermoord. En als je de tv aanzet de hele tijd Theodor Holman in beeld.''

Op een podium, waar twee opgezette geiten voor stonden, met een bordje: `Voor wie aandrang voelt', werd een uitgebreid programma ter nagedachtenis aan Theo van Gogh opgevoerd, met sprekers en muziek, onder meer van Spinvis. Midden in de grote ronde zaal stond een draaiend plateau, met daarop een ruwhouten lijkkist, geflankeerd door een manshoge cactus en twee reuze flessen champagne. In die kist lag de vermoorde regisseur, volgens de organisatoren van het feest. Er was gratis drank. Er werden heerlijke hapjes rondgedeeld, meisjes liepen als in de bioscoop rond met plankjes voor hun buik vol met gratis pakjes sigaretten.

Minister Gerrit Zalm behoorde tot de genodigden, net als VVD-prominent Frits Bolkestein, maar ook tv-presentatrice Linda de Mol en GroenLinks-fractieleidster Femke Halsema – volgens cabaretier Van Sauer ging het om ,,de laatste vijfhonderd mensen die Theo nog niet beledigd had''.

,,Dit wordt een wat geforceerde avond,'' voorspelde Hans Teeuwen, mede-organisator de genodigden aan het begin van de avond: ,,Een feest met een zwart randje. Donald Jones is ook al dood.'' Er was verontwaardiging in de herdenkingspeeches (,,Ik wil Theo terug, al moet ik een burka aan'' zei Heleen van Royen), maar er waren ook veel grappen. Af en toe werd er een filmpje van Van Gogh getoond, werkend op de set van zijn laatste film 06-05, over de moord op Pim Fortuyn. Er werd gelachen, maar tussen de optredens van onder meer Jan Mulder en Jort Kelder door, ook gehuild. Veel dames in mantelpakjes en met parelketting stonden elkaar voortdurend te troosten.

Dat dit herdenkingsfeest zo geheel op aanwijzingen van de vermoorde regisseur gehouden kon worden, komt door de vliegangst van Theo van Gogh. Hij is afgelopen zomer met zijn zoon en diens moeder naar New York geweest. De doodsangst bracht hem er toe, zijn drie beste vrienden, columnist Theodor Holman, filmproducent Gijs van de Westelaken en cabaretier Hans Teeuwen uitgebreide instructies over feest en crematie te geven. Een van de aanwijzingen was: dames in mantelpak en parelketting. De meerderheid van de vrouwen had zich daaraan gehouden. Ook actrices en acteurs uit de recente films van Van Gogh herdachten hun regisseur. Zo vertelde Katja Schuurman dat ze nu door de dood van Theo nu een hoofdrol in zijn geplande `lesbische roadmovie' misliep, die een `ode aan het vrouwelijk orgasme' zou moeten worden. Om Van Gogh te eren riep ze daarom alle aanwezige vrouwen op om samen met haar voor Theo een `collectief afscheidsorgasme' te krijgen. Dit hoogtepunt van de avond kreeg veel bijval.

De Marokkaanse cabaretier Najib Amali bekende, na een `geleende grap' (`Als je een geit neukt, altijd met de kop richting sloot, dan duwt de geit terug'), dat hij helemaal geen zin had in grappig zijn. Hij wees er op dat Van Gogh als filmregisseur meer dan als geen ander met allochtone acteurs werkte, en steunde de ex-draaideurcriminelen die door Van Gogh in de film Cool nu acteurs en rapmuzikanten worden. Een van die rappers, Julliën de Roover, vertelde met MTV een speciale herdenkings-rap voor Van Gogh aan het maken te zijn. En een van de Turkse hoofdrolspelers van zijn nieuwste film 06-05, Cahit Ôlmez, vertelde dat hij Van Gogh erg mist. ,,Hij wilde dat iedereen samenwerkte. Ook uitspraken als geiteneuker mis ik. Dat was een koosnaampje.''

Namens diverse filmdistributeurs deelde Dave Schram van First Floor Producties desgevraagd mee, dat volgende week 17 november in biosocopen in Nederland Van Gogh-films gedraaid gaan worden, onder meer Cool en 06-05.