`Haags gedoe' of serieuze uitglijer van Remkes

Minister Remkes (Binnenlandse Zaken) krijgt zware kritiek te verduren , nu blijkt dat informatie van de AIVD is uitgelekt naar kringen om Mohammed B.

De positie van minister Remkes (Binnenlandse Zaken, VVD) komt onder druk, nu blijkt dat informatie van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is uitgelekt naar de groep rond de verdachte van de moord op Theo van Gogh, Mohammed B. Remkes is verantwoordelijk voor de AIVD.

De gevolgen van de moord op Theo van Gogh zijn in de Tweede Kamer al chefsache geworden. Morgen sturen de fracties hun voorzitters naar het debat met de ministers Remkes en Donner (Justitie, CDA). Zij wachtten vandaag nog op een brief van de bewindslieden. De fractievoorzitters zijn vooralsnog van plan te spreken over de extra maatregelen die het kabinet wil nemen om het moslimsextremisme aan te pakken, over de voedingsbodem voor radicalisering van sommige jongeren, en over de informatie-uitwisseling tussen AIVD en de lokale autoriteiten in Amsterdam.

Eind 2002 doorstond Remkes de ernstige kritiek uit de Kamer over juist dit onderwerp. Na de moord op Pim Fortuyn bleek uit onderzoek van de onafhankelijke commissie-Van der Haak dat de informatie-uitwisseling tussen de AIVD, het ministerie en de lokale driehoek van burgemeester, justitie en politie in Rotterdam onvoldoende was geweest. Remkes verdedigde toen zijn voorganger op Binnenlandse Zaken, Klaas de Vries (PvdA), onder wie de kwestie speelde. Sindsdien moet het volgens de Kamer onder zijn verantwoordelijkheid verbeterd zijn. Lekken vanuit de AIVD zal de minister daarbij zwaar worden aangerekend, zo mag verwacht worden.

Remkes krijgt al enige tijd kritiek, en opvallend genoeg juist ook van de fractieleider van zijn eigen partij in de Kamer, Jozias van Aartsen. Van Aartsen, die het kabinet dit voorjaar ,,laksheid'' op het gebied van terreurbestrijding verweet, laat zich inmiddels wel positiever uit over ,,het gevoel van urgentie'' dat hij bij minister Donner constateert. Maar van minister Remkes moet dat nog blijken, vindt Van Aartsen.

Gisteren trachtte Remkes in deze krant aan te tonen dat hij `wakker' is. Hij verklaarde het eens te zijn met Van Aartsen dat het strafrechtssysteem sneller en vérgaander hervormd moet worden om moslimsextremisme te bestrijden. En hij zette de verhoudingen op scherp, door duidelijk te maken dat hij zichzelf als harder beschouwt dan zijn naaste collega Donner.

Het effect van zijn uitspraken bleek averechts. Remkes werd niet geprezen als sterke man, maar kreeg een stroom van kritiek over zich heen uit de Tweede Kamer. Fractieleider Dittrich, van de coalitiepartij D66 noemt Remkes ,,gefrustreerd'' en zijn optreden ,,krachteloos en slecht''. Oppositiepartij PvdA vindt het inmiddels ,,twijfelachtig'' of Remkes nog de juiste man op de juiste plaats is, aldus Kamerlid Van Heemst. Hij sprak van de ,,zoveelste publieke uitglijer'' van de minister.

Maar de belangrijkste criticus, Van Aartsen, bleef stil. Hij wacht op de brief van Donner en Remkes voordat hij beoordeelt wat Remkes woorden betekenen, aldus zijn woordvoerder vanmorgen. Wel klinkt binnen de VVD de waarschuwing dat het feit dat Remkes een partijgenoot is, hem bij belangrijke fouten waarschijnlijk niet zal kunnen redden. Volgens Kamerlid Griffith wil de VVD uitleg van Remkes over wat hij precies gezegd heeft en waarom. ,,Maar het is duidelijk dat dit niet goed is voor de beeldvorming.''

Er wordt getracht de door Remkes begonnen discussie over de verhoudingen tussen hem en Donner terug te leiden naar de maatregelen. Premier Balkenende sprak gisteren al afkeurend over ,,Haags gedoe over wie wat zegt''. Donner reageerde vanmorgen sussend. Hij geeft Remkes gelijk als hij zegt dat beide ministers verschillende karakters hebben, liet een woordvoerster van het ministerie van Justitie weten. ,,Maar er bestaat volstrekte overeenstemming over de te nemen maatregelen.''