Falluja wordt `Samarra' of `Grozny'

De verovering van een stad als Falluja vergt een aparte aanpak. De stad Samarra werd onlangs zonder verwoestingen ingenomen. De Tsjetsjeense hoofdstad Grozny werd volledig platgebombardeerd.

De meer dan tienduizend Amerikaanse mariniers en infanteristen die afgelopen nacht, geholpen door enkele duizenden Iraakse militairen, de aanval op het opstandige bolwerk Falluja hebben geopend, gaan de slag winnen. Daarvoor zijn de krachtsverhoudingen te onevenredig verdeeld. De vraag ligt echter open of de inname van het twintig vierkante kilometer metende stedelijke gebied een `Samarra' of een `Grozny' wordt. Een paar weken geleden zag een iets kleinere Amerikaanse en Iraakse troepenmacht betrekkelijk eenvoudig kans om de Iraakse stad Samarra ongeschonden aan de greep van ingegraven opstandelingen te ontworstelen. Russische troepen moesten in 1999 de hele Tsjetsjeense hoofdstad Grozny plat leggen om datzelfde te bereiken.

Zoals bij ieder offensief leunen de Amerikanen ook weer bij deze operatie Phantom Fury zwaar op hun technologische overwicht. Niet voor niets begon de aanval na het invallen van de duisternis. De nachtzichtapparatuur van de Amerikaanse militairen is veel beter dan wat de groenige beelden van de televisiestations suggereren. En ook de hittegevoelige sensoren aan boord van rondcirkelende robotvliegtuigjes maken het de opstandelingen moeilijk zich te verstoppen. De reputatie van huis-aan-huis-gevechten is door dit soort technologie een stuk minder bloedig geworden, reden waarom coalitietroepen minder huiverig tegenover straatgevechten staan.

Amerikaanse gevechtsvliegtuigen maken intussen grif gebruik van de zo verkregen doelinformatie. F-18 jachtbommenwerpers van de Amerikaanse marine hebben daartoe zelfs versneld een nieuwe bom in gebruik genomen, de GBU-38. Dit is een relatief kleine bom die met behulp van GPS-satellietnavigatie zijn weg naar het doel vindt. Deze bom, zei een marine-officier ,,is perfect voor de gevechten in stedelijk gebied die nu in Irak plaatsvinden''.

De beelden van de strijd verraden echter dat de aanvallers niet al te omzichtig tewerk gaan bij de verovering van de stad: duidelijk is te zien hoe clusterbommen, een soort containers gevuld met tientallen kleinere ladingen, boven huizenblokken uiteen spatten. Dit soort wapens is bedoeld om verspreide doelen te vernietigen. Hun inzet is het omgekeerde van de `chirurgische precisie' waarover het Pentagon altijd spreekt.

De Iraakse opstandelingen vertrouwen bij de verdediging intussen vooral op lichte wapens, zoals RPG-raketgranaten, en op geïmproviseerde explosieven, zogeheten IEDs, die langs de kant van de weg of in gebouwen zijn opgesteld. Hen verdrijven is een slijtageslag. Amerikaanse gepantserde voertuigen die zijn ontwikkeld om paden vrij te maken in mijnenvelden, laten nu in de straten van de stad langwerpige springladingen knallen in de hoop de IED vroegtijdig uit te schakelen.

Vóór Phantom Fury spraken opstandelingen-leiders ook over ,,defensie in de diepte'', een tactiek die refereerde aan de Japanse verdediging van eilandjes in de Stille Oceaan in de Tweede Wereldoorlog. Daarbij lieten de Japanners de Amerikanen oprukken, waarna ze opdoken uit verborgen mangaten en bunkers. Maar hoe `diep' de Iraakse versie van deze tactiek was had niemand voorzien: in het hele opstandige centrum van het land vielen verzetsstrijders politieposten aan. Met dodelijk succes, onder andere in Samarra, dat kort geleden gold als een voorbeeld voor de operaties in Falluja.

Daarin zit een militaire les: zelfs als in het onwaarschijnlijke geval geen enkele strijder levend aan de slag om Falluja ontkomt, dan is de oorlog elders nog niet gewonnen. Die conclusie moesten ook de `overwinnaars' van Grozny trekken.