Zeilwedstrijd Vendée Globe opvallend rustig van start

Twee vrouwen en achttien mannen zijn gisteren aan de vijfde editie van de Vendée Globe begonnen. De winnaar van de zware, non-stop solo zeilrace hoopt vóór 5 februari 2005 terug te zijn.

Het was stil vannacht in de Golf van Biskaje. Slechts één van de twintig deelnemers aan de Vendée Globe liet in de eerste nacht op zee iets van zich horen. ,,Het mysterie regeert'', schreef de organisatie dan ook enigszins besmuikt op haar website. ,,De solozeilers hebben ongebruikelijk kalm weer in de Golf en liggen op een rechte koers naar de noordkaap van Spanje.''

Het rustige begin, vanuit de Franse havenplaats Les Sables d'Olonne gistermiddag, staat in contrast tot de rumoerige starts van eerdere edities. Zo werd vier jaar geleden de start op verzoek van de schippers vanwege beukende stormen op de kust een paar dagen uitgesteld; vervolgens keerde de een na de ander het eerste etmaal terug met materiaalpech, waaronder een gebroken mast. Deze keer is alles kalm.

Het doorgaan van de race was lang onzeker, nadat oprichter en stuwende kracht Philippe Jeantot vanwege een miljoenenschuld bij de belastingen de race na de laatste editie in 2000-2001 moest afstaan. De race werd te koop gezet, maar er dienden zich geen gegadigden aan. Uiteindelijk kocht de Franse `provincie' Vendée begin dit jaar zelf de wedstrijd voor twee miljoen euro. De afgelopen negen maanden is hard gewerkt om de beroemde race weer op poten te zetten. De opvallendste verandering betreft de strengere veiligheidsmaatregelen. Zo is besloten de kleinere, goedkopere 50-voeters te weren en alleen de Open 60, een racemachine van ongeveer twintig meter, toe te staan. Ook zijn er verplichte gates (denkbeeldige poorten) in de route ingelast om te voorkomen dat de zeilers te dicht bij de rafelige ijsrand van Antarctica zullen zeilen. De restrictie is ook ingelast op verzoek van de Australische reddingsautoriteiten, die maximaal 1.500 mijl zuidelijk van hun militaire bases naar gecrashte zeilers willen zoeken. Acht jaar geleden kostten de reddingsoperaties van respectievelijk Thierry Dubois, die met een helicopter van zijn gekapseisde romp moest worden gered en van Toni Bullimore, die vijf dagen bekneld in een omgekeerde romp op redding wachtte, ruim 10 miljoen Australische dollars. Behalve de kosten leverde het localiseren van de solozeilers gevaar voor de reddingswerkers op. De maatregel is ook ingrijpend, omdat voor het eerstde zeilers de Zuidelijke Oceaan, die begint op de zestigste breedtegraad, feitelijk niet bezeilen.

De verplichte gates vonden dan ook niet bij alle zeilers instemming. De Britse favoriet Mike Golding, die gisteren aan zijn tweede Vendée Globe begon, voorzag eerder problemen dan voordelen. ,,Nu ben ik verplicht in een bepaald weersysteem te blijven zeilen met alle mogelijke gevolgen vandien. Soms is het juist beter zuidelijker te varen om stormen te omzeilen.'' De organisatie was niet onder de indruk van zijn commentaar. ,,De poorten zijn ruim vierhonderd mijl breed. Dan heb je een marge van een dag zeilen om de beste doorgangspositie te kiezen. Het is simpel: de dagen van het Russische roulette-varen zijn voorbij.''

Veel sterren uit voorafgaande edities ontbreken. Winnaar Michel Desjoyeaux is er niet, Yves Parlier, die vanaf Nieuw-Zeeland met een eigen gerepareerde mast de wedstrijd uitzeilde, bleef aan wal als ook de Engelse Ellen McArthur, die vier jaar geleden als 24-jarige haar faam vestigde met een tweede plaats. McArthur heeft een trimaran (drierompsboot) laten bouwen, waarmee zij vanaf half november een aanval op het snelheidsrecord solo rond de wereld zeilen wil doen.

De Vendée-zeilers, twee vrouwen en achttien mannen, hebben hun zinnen gezet op een finish vóór 5 februari 2005, binnen 93 dagen. Dat aantal had Michel Desjoyeaux nodig om als overtuigend winnaar in 2001 over de streep te komen. Zes van de twintig deelnemers gelden als kanshebbers. De overige deelnemers zijn onervaren, hebben een te langzame boot of een mix van beide handicaps. Maar de Vendée Globe is nooit gezeild zonder verrassingen. De winnaar verdient 150 duizend euro.