Verwonderlijk succes Raymann

,,Rood wit blauw, Holland ik hou van jou'', zingt Jörgen Raymann aan het eind van zijn show – en zijn blije Toon Hermans-hoofd laat zien dat hij het meent. Er klinkt een stukje Kid Dynamite en hij herinnert eraan, dat de Amsterdamse politie diens optreden zestig jaar geleden verbood wegens het hitsige effect van deze Surinaamse jazz-muzikant op blanke meisjes. Er is dus vooruitgang, wil hij maar zeggen, al valt er in dit land nog heel wat om te burgeren. Niet inburgeren, maar omburgeren.

In Holland staat mijn huis is een ode aan Nederland, vol vriendelijke ironie, door de in Amsterdam geboren en in Paramaribo getogen grappenmaker, die mede dankzij een wekelijkse late night show bij de NPS een grote aanhang heeft verzameld. Op zijn best weet hij geestige vergelijkingen te maken tussen de Surinaamse en de Nederlandse volksaard. Over de talloze bordjes bijvoorbeeld, die in Nederland tot in de kleinste dorpjes de locatie aangeven. ,,En in Suriname, als je tien kilometer buiten Paramaribo woont – niemand vindt je!'' Of over het ritmegevoel: een dansende Surinamer luistert naar de bas, terwijl een Nederland naar alle instrumenten in het orkest luistert – en zich op de dansvloer dus veel te frenetiek beweegt.

Daarnaast brengt Raymann bij zijn publiek vaak golven van hilariteit teweeg met grapjes en woordspelinkjes waar andere humoristen geen enkel succes mee zouden boeken. ,,Een vrouw is tien mooi gelakte nagels,'' zegt hij, om er na een korte pauze ,,aan je doodskist'' aan toe te voegen. Of: ,,Vrouwen willen steeds maar gemeenschap... van goederen.'' En hij zegt op de televisie graag te kijken naar ,,Disco-ferry Channel'' en ,,National Choreographic.'' Eén guitige blik naar de zaal, en er volgt een daverende schaterlach. Dat maakt zijn optreden tot een verbazingwekkend verschijnsel voor wie niet a priori op zijn hand is.

Des te opvallender is dat Raymann ditmaal ook in alle ernst stilstaat bij de verharding en het chagrijn dat hij hier ziet. ,,Nederland is verworden tot een middelvingermaatschappij'', zegt hij – te veel idolen en te weinig idealen. Hij zingt er zelfs een nogal onbeholpen geschreven liedje over. Maar dieper graaft hij niet, want het moet wel leuk blijven.

Voorstelling: In Holland staat mijn huis, door Jörgen Raymann. Regie: Felix de Rooy. Gezien: 6/11 in Nieuwe de la Mar, Amsterdam. Tournee t/m 28/5. Inl. (015) 2159415, www.jorgenraymann.com