Symbool van Traum-DDR

Het was de enige plaats in Oost-Berlijn waar openbare telefoons het deden: het Palast der Republik. Gebouwd onder partijleider Erich Honecker in de jaren zeventig, werd het gebruikt als centrum voor partijcongressen van de SED, als megatheater, discotheek, bowlingbaan en grand café. Hier kon de DDR-burger ineens trots zijn op al die verworvenheden van het communisme die hij in het dagelijks leven nergens tegenkwam. Een droompaleis dus, al werd er ook de spot mee gedreven dankzij de duizenden designlampen die het gebouw de bijnaam `Erichs Lampenwinkel' opleverde.

Vijftien jaar na de val van de Muur is het Palast der Republik onttakeld en wacht het op de slopershamer. Het moet plaatsmaken voor een ander droompaleis: het in de beginjaren van de DDR vernietigde Alte Schloss van de Duitse keizers. Over nostalgie gesproken.

Andere Tijden wijdt morgenavond zijn uitzending aan de geschiedenis van dit communistische droompaleis. Een klein uur lang herleeft de idylle van de DDR en krijg je bijna begrip voor de nostalgie van veel teleurgestelde Ossi's.

De bloedige voedselonlusten van 1970 in buurland Polen vormden de belangrijkste reden voor de bouw van het Palast. De Polen zouden hun oosterburen eens op het idee kunnen brengen ook in opstand te komen, moet de SED-leiding hebben gedacht. Het Palast der Republik was dus een zoethoudertje, dat de schaarste in eigen land moest doen vergeten. Alles was binnen de paleismuren dan ook van topkwaliteit, tot aan de koffie toe. Er werd zelfs een speciale shampoo ontwikkeld voor de smetteloze vloerbedekking.

Een historicus vertelt dat die smetteloosheid ook het geestelijk klimaat in de DDR uitdrukte: een steriel land waarin geen plaats was voor afwijkende meningen. Want terwijl het Palast schoonheid, verfijndheid en geluk uitstraalde, was buiten de paleismuren alles kapot en smerig. Maar als je daar even niet aan denkt, is er meer dan genoeg om over te rouwen nu het symbool van de Traum-DDR wordt afgebroken om plaats te maken voor een retro-versie van een lelijk negentiende-eeuws stadspaleis.

Het Palast der Republik. Andere Tijden, morgen Ned.3, 20.55-21.30u.