Column

Woordwapen

Alles is inmiddels geschreven over de afgelopen dinsdag op beestachtige wijze afgeslachte columnist en cineast. Het enige wat ik er aan toe kan voegen is dat ik niet verbaasd was. In juni zei ik tegen een vriend iets over `de zelfmoord van Theo' en bij het zien van de film Submission wist ik dat hij zijn doodvonnis getekend had.

Toen hij in een interview zei dat hem als dorpsgek niks zou overkomen, begreep ik niet hoe hij de harde kern van de fundamentalistische moslims zo kon onderschatten. Ik vond dat naïef. Vooral omdat ik Theo zag als een intelligente gozer die niet levensmoe was. Toen de dokter hem vertelde dat hij zijn leefstijl moest veranderen als hij de vijftiende verjaardag van zijn zoon wilde meemaken, stopte hij met drinken en viel meer dan dertig kilo af. Uit liefde voor zijn kind. Maar zijn strijd tegen de islam werd alleen maar heviger. Het woord geitenneukers werd zijn stopwoord. Kamikaze, dacht ik. En juist die gedachte vond ik nog het ergst. Een volk dat voor tirannen zwicht...

Extremisten zijn meestal geen lachebekjes. Jaren geleden werd ik gevraagd of ik een jaartje het woord wilde voeren voor een organisatie die zich fel kant tegen de bio-industrie. Wat mij bij die doorgaans goedbedoelende activisten opviel was dat ze zo ontzettend weinig humor hadden. Met de bioboeren viel meer te lachen dan met die door de onbespoten muesli gebleekte herbivoren. Ik hield het dan ook gauw voor gezien. Er zijn weinig mensen die zich verheugen op een avond gezellig stappen met Volkert van der G.

Zo denk ik dat er op een verjaardag van fundamentalistische moslims ook niet veel te lachen valt. Die jongens zijn te streng in de leer om een goede profetenmop te vertellen. En wat te denken van een feestavond met een roedel Veenendaalse artikel-eenendertigers? Gods woord ligt als een basaltblok op hun nooit ontwikkelde lachspieren. Die gereformeerden konden vorige week trouwens extra genieten. Toen hadden ze door het ingaan van de wintertijd een uur langer zondag.

Daarom kom ik graag bij die losbandige Brabantse katholieken. Voor een vrolijke brabo is het geen enkel punt om de paus in een mop in zijn Ferrari door de Amsterdamse rosse buurt te laten jakkeren. Elke katholiek heeft gelachen om de film Life of Brian.

Maar op het moment dat geloof waarheid wordt stopt de humor. Humor relativeert namelijk en zet aan tot twijfel. En daar houden extremisten niet van. Ze hebben aan een boek genoeg.

Afgelopen week werd mij vaak gevraagd of ik na dinsdag nog wel alles durf te schrijven? Maar dat durf ik al heel lang niet meer. Ik let al jaren op mijn woorden. Hell's Angels? Ze gaan hun gang maar. Hooligans? Vecht je dood. Fundamentalisten? Succes met geloven. Ik hou me er mooi buiten. Dus gezwicht voor de tirannen? In zekere zin wel.

Laf? Afgelopen week kreeg ik dat soms te horen van mensen wier mening nooit verder komt dan de toog van de voetbalkantine of de bittertafel van hun stamcafé. Op die plek is het gemakkelijk lullen. Hun stukje zoemt niet via het internet door het land. Ik noem het niet laf, maar realistisch.

Het woordwapen is onschuldig, dacht Theo. Maar het woordwapen is dat niet. In elk geval niet bij de moslimfanatici. Die zijn door de niet altijd diplomatieke woorden en film van Theo diep gekrenkt en kunnen niet anders dan reageren met geweld. Ze hebben namelijk geen woorden. Daarbij denken ze ook nog dat ze na de laffe daad hoog in de hemel aan het ontmaagden kunnen slaan. Lekker geloof eigenlijk.

Het woordwapen. Voor ons is het onschuldig, maar voor die paar gekken niet. Je hoeft de w alleen maar om te draaien en er staat moordwapen. Een woordspeling dus. Moordspeling mag ook. Theo heeft het woordwapen onderschat. Hij besefte niet dat het oorlog was. Maar het is oorlog. Oorloger dan ooit.

Het zal lang duren voor ik aan het eind van een column weer durf te schrijven: Het leven is wél leuk!