Theo zus en Theo zo

,,En hoe goed kende jij Theo?''

,,Zo goed, dat ik `meneer Van Gogh' mocht zeggen.''

Ik schreef hier al eens over al die mensen die hun emotionele leven geheel aan de televisie ontlenen. Mooiste voorbeeld daarvan is het programma van Jerry Springer. De mensen die daar zitten denken dat ze pas echt ruzie hebben als ze dat op de tv doen; wat je thuis meemaakt, telt niet. Dat mechanisme leidt natuurlijk weer tot inflatie van de emoties die je ziet op de buis. Alomtegenwoordig zijn de vrienden van Theo, in drie soorten; vrienden, beste vrienden en boezemvrienden. Een minister op de Dam die het over `Theo' heeft, en daarmee alle geloofwaardigheid verliest. Want dat is het nare: als kijker krijg je toch altijd het gevoel dat die mensen daar uit ijdelheid zitten. Hoe diep hun verdriet, en hoe brandend hun woede ook zijn mogen; je beziet ze met achterdocht. Daar kunnen ze zelf niets aan doen. Ja, thuis blijven, maar dat is net zoiets als niet willen spreken op een begrafenis. Hoewel er verdomd weinigen van alle Theo-zeggers daadwerkelijk hun mond zullen mogen opendoen op zijn begrafenis.

Een mooi beeld dat ik ooit bij een andere columnist las (ik wou dat ik het zelf verzonnen had): dat Boris Dittrich in een camper op het mediapark woont, waar hij geschminkt en al zit te wachten tot hij weer met zijn kop op de buis mag. En verdomd, hij was wéér de eerste! En dat gekweel van die voornaam is ook verdacht. ,,Theo zus en Theo zo ...En trouwens: ik kende André vooral als iemand die...'' Fortuyn hoort hier niet bij, die was al `Pim' voordat hij werd vermoord. Maar denk eens aan die tientallen mensen die kennelijk `Bou' mochten zeggen tegen Boudewijn Buch. Dat is misschien wel het hoogst haalbare voor een dode, dat iedereen je bij een verkort koosnaampje noemt. ,,En wat had jij met Thé?'' ,,Niet zo veel, ik ben meer een koffiedrinker.''

Ik heb Van Gogh nooit gesproken want ik weet niet wat je tegen beroemde mensen moet zeggen, en ik denk altijd dat ze er toch al niet op zitten te wachten. Ik zag hem wel geregeld, hier in de straat. Hij stond dan met zijn fiets aan de hand te wachten op zijn zoon, die er op de basisschool zit. Meestal had hij zijn standaard chagrijnige gezicht op staan, soms stond hij vrolijk te praten met collega-ouders. Ik vind het idee van dat jongetje dat nooit meer door zijn vader opgehaald zal worden een stuk aangrijpender dan `De Vrijheid Van Meningsuiting', hoewel ik natuurlijk best begrijp dat, als die vrijheid in het gedrang wordt gebracht, we op den duur steeds meer weeskinderen zullen krijgen.

En zo is het de radicalen weer gelukt om de agenda te bepalen. Een gewelddadige actie van een eenling is genoeg om nu te vrezen voor racisme, over en weer. Want je kan nog zo veel goede bedoelingen aan de dag leggen, of je nou politicus bent of gewoon burger, elke volgende aanslag voelt alsof de vingers van je uitgestoken hand gebroken worden. En dan zei de juf altijd: ,,dan moeten de goeden maar onder de slechten lijden''. Nou inderdaad.

Op de bewuste dinsdag waren al de eerste mensen op de radio te horen die de moord veroordelen ,,maar best wel begrijpen''. Een tweetal jonge Marokkanen, volgens mij, die te kennen gaven: ,,hij zei dingen, hij beledigde, en daar heb je gewoon soms geen antwoord op. En dat je dan dus zoiets doet''. Begrip voor moord! Nooit. Ja, psychologen, die mogen zich daarmee bezig houden, in een gesloten inrichting.

Moorden als deze zijn in landen als Algerije en Egypte wel vaker gepleegd. Kritische zielen zijn daar uit de weg geruimd door moslimterroristen. Deskundigen spreken ook van na-aapgedrag; moord als een goed idee dat navolging verdient.

Een radicale oplossing, dan. Mijn recept voor wereldvrede: iedereen zijn televisie afpakken. Volgens mij is er geen terrorist te vinden die nog een aanslag wil plegen als het niet dagenlang op de televisie komt. En als je niet verbijsterd kunt zijn door de `decadentie' of `achterlijkheid' van de buren, waarom zou je ze dan gaan haten? Als je je niet kunt vergapen aan de rijkdom van een ander, waarom zou je dan ontevreden zijn over je eigen lot? En als al die ijdeltuiten uit de Kamer geen oneliners meer kunnen roepen voor de camera gaan ze zich misschien weer met de inhoud bezig houden.

Mooi idee, toch? Alleen jammer dat het volstrekt onacceptabel is. Dus ik zal nog iemand moeten vinden die bereid is om ervoor te moorden.