Proces leider Lichtend Pad in Peru na tumult week verdaagd

Het proces dat gisteren in Peru begon tegen de voormalige leider van de rebellenbeweging Lichtend Pad, Abimael Guzmán Reynoso, en zeventien van zijn aanhangers is kort na aanvang geschorst omdat de verdachten strijdliederen zongen en leuzen scandeerden. Het proces dient voor een speciale terrorismerechtbank die is ondergebracht op een marinebasis vlakbij de hoofdstad Lima. Het is een week geschorst.

Guzman werd in 1992 achter gesloten deuren door een militair tribunaal veroordeeld tot levenslang wegens landverraad. De rechters baseerden zich daarbij op antiterrorismewetten, ingevoerd onder de dictatoriale oud-president Fujimori. In januari 2003 verklaarde het Constitutionele Hof deze wetgeving ongrondwettelijk. De gevangen rebellen kregen hiermee recht op een nieuw, civiel proces. Sindsdien zijn 212 rebellen vrijgekomen, omdat ze hun straf hadden uitgezeten of wegens gebrek aan bewijs voor verdere vervolging.

De Peruaanse justitie vervolgt Guzmán ditmaal niet voor landverraad, maar voor ,,beschadiging van de staat'', waarvoor het openbaar ministerie opnieuw levenslang zal eisen. Ook zal geëist worden dat Lichtend Pad 49,8 miljard sol (ruim 11,5 miljard euro) schadevergoeding betaalt aan de staat.

Het proces begon gisteren met de aanklacht wegens vermeende indoctrinatie van studenten die aangezet werden geld in te zamelen. Volgens critici volgt justitie hiermee een verkeerde strategie. Zij betogen dat het openbaar ministerie eerst de aanklachten wegens misdaden tegen de menselijkheid moeten indienen.

Ze vrezen dat Guzmán en zijn kameraden de aanklachten van indoctrinatie zullen aangrijpen om beroep aan te tekenen bij het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens. Deze juridische tak van de Organisatie van Amerikaanse Staten heeft in 1997 al eens de Peruaanse definitie van terrorisme niet-ontvankelijk verklaard. De critici vrezen dat Guzmán uit deze jurisprudentie munt zal proberen te slaan en wellicht op vrije voeten komt. Justitie zegt dat de voorbereiding van de zwaardere zaken meer tijd vraagt.

Guzmán (69) was een getalenteerde filosofie-docent aan de universiteit van de Andes-stad Ayacucho toen hij eind jaren zeventig steeds radicalere ideeën begon te verkondigden. Deze waren geïnspireerd op het maoïsme en Inca-mythen en stonden de vestiging van een boeren heilstaat voor, een ideaal waarvoor eerst het moderne Peru vernietigd diende te worden.

Op 17 mei 1980 begon Guzmán zijn gewapende strijd, begin jaren negentig had Lichtend Pad bijna 40 procent van het Peruaanse platteland onder controle, inclusief de strategisch belangrijke hoogvlaktes. Hoewel het Lichtend Pad zijn totalitaire ideologie met veel geweld verkondigde, wisten de rebellen delen van de bevolking achter zich te krijgen, omdat ze een minder corrupte en incompetente indruk maakten dan de overheid.

Tijdens de `vuile' oorlog tussen regering en rebellen die twee decennia heeft geduurd, vonden 69.000 Peruanen de dood.