Kinderrechters: zorg om duocel

De Nederlandse kinderrechters maken zich grote zorgen over het voornemen van Justitie om meer dan één jongere per cel te plaatsen in jeugdgevangenissen. Zij denken dat er onvoldoende toezicht is om ,,de veiligheid en de lichamelijke en geestelijke integriteit van de jongeren te waarborgen''.

De kinderrechters uitten deze week hun zorgen in een brief aan minister Donner (Justitie). De experimenten met meermanscellen in drie jeugdgevangenissen die Justitie heeft aangekondigd, zijn bedoeld om geld te besparen.

Jeugdgevangenissen krijgen te maken met bezuinigingen van 16 procent op hun totale budget van 270 miljoen euro per jaar. Daarnaast moeten er door het delen van cellen meer plaatsen komen. De justitiële jeugdinrichtingen moeten de komende jaren honderden kinderen extra kunnen plaatsen, bovenop de 2.400 bestaande plekken.

De kinderrechters schrijven in hun brief dat de jongeren in de jeugdgevangenissen vaak zeer kwetsbaar zijn door de `bijzondere problematiek van de gezinssituaties waar zij uit komen'.

,,Ze verkeren'', zegt F. van der Reijt, kinderrechter in Den Bosch en voorzitter van de werkgroep van kinderrechters, ,,bij hun komst naar de jeugdgevangenis vrijwel altijd in crisis. Ze zijn daardoor zeer onberekenbaar.'' Dat geldt volgens de kinderrechters zeker ook voor het toenemend aantal kinderen dat onder toezicht staat maar geen strafbaar feit heeft gepleegd, de zogenoemde ots'ers. Zij bezetten iets meer dan de helft van de 2.400 plaatsen.

Uit onderzoek van onder meer T. Doreleijers, hoogleraar jeugdpsychiatrie aan de Vrije Universiteit, blijkt dat 85 procent van de jongens in de justitiële jeugdinrichtingen ernstige stoornissen heeft. Bij de meisjes, een veel kleinere groep in de jeugdgevangenis, is dat 55 procent. ,,Deze kinderen samen op een cel plaatsen'', zegt Van der Reijt, ,,is vragen om moeilijkheden. Ze kunnen elkaar opstoken, maar ook geweld is zeker niet uit te sluiten. Je hebt in zo'n groepje meteen een leider en een onderdeurtje dat het binnen zo'n kamer moet ontgelden.''

Behalve de experimenten met meermanscellen in justitiële jeugdinrichtingen, behoren experimenten met grotere groepen tot de mogelijkheden, heeft de minister laten weten. Nu is een groep met tien kinderen op behandelafdelingen en twaalf kinderen op opvangafdelingen, met alleen een dagprogramma, standaard. Ook minder begeleiders per groep wordt overwogen. De kinderrechters vinden het versoberde regime verontrustend. ,,Voor volwassenen vind ik het al discutabel'', zegt Van der Reijt, ,,maar bij de jeugd kan het echt niet.''