Hoe de leprabacterie het lichaam vervormt

Melaatsheid of lepra, in de Bijbel geldt de ziekte als de straf van God. Het beeld rijst op van een bedelaar met een zwaar verminkt lichaam, rochelend, bezweerd en in lompen gehuld. In de westerse wereld komt de ziekte die veroorzaakt wordt door de bacterie `Mycobacterium leprae' nauwelijks meer voor. Maar in ontwikkelingslanden leven nog tussen de half en één miljoen leprapatiënten.

De bacterie gaat zijn slachtoffer langzaam te lijf. Er ontstaan verlammingen waardoor ledematen dwangstanden krijgen, de huid wordt ongevoelig en er ontstaan wonden die nauwelijks genezen. Karakteristiek is ook het `leeuwenmasker', een typische gezichtsuitdrukking die ontstaat door verschrompeling van het neustussenschot.

Dat is ook te zien bij deze ongelukkige lepralijder uit Dresden. Het is een wasmodel dat aan het eind van de 19de eeuw werd gebruikt als hulpmiddel bij het geneeskundig onderwijs. Het is te zien op de tentoonstelling over de geschiedenis van infectieziekten `Teringzooi' in het Leidse Museum Boerhaave.