Europa gaat asielbeleid coördineren

De landen van de Europese Unie gaan de komende vijf jaar veel nauwer samenwerken op het terrein van justitie. In 2010 moet er een gemeenschappelijk asielbeleid tot stand zijn gebracht.

De regeringsleiders van de 25 lidstaten van de EU hebben hiertoe gisteren tijdens hun top in Brussel besloten.

De versterkte samenwerking houdt onder andere in dat voor de meeste onderwerpen op het justitieterrein vanaf volgend voorjaar het vetorecht van de lidstaten wordt opgeheven. Beslissingen kunnen dan met (gekwalificeerde) meerderheid worden genomen, wat de slagvaardigheid van de Unie ten goede kan komen.

Duitsland heeft bedongen het vetorecht nog wel te laten bestaan voor migratie-onderwerpen. De Duitse deelstaten waren fel gekant tegen het overhevelen van bevoegdheden naar Europa. Zij vrezen als gevolg van Europese regelgeving hun grenzen te moeten openstellen voor economische migranten. Duitsland kampt met name in zijn oostelijke deelstaten met extreem hoge werkloosheid. Nederland heeft als roulerend voorzitter van de Unie de afgelopen tijd tevergeefs geprobeerd de Duitsers over te halen voor de volle honderd procent mee te doen.

De Europese justitie-agenda voor de komende vijf jaar is `Den Haag-programma' gedoopt, omdat het onder Nederlands voorzitterschap tot stand is gebracht. Het geldt als opvolger van de Tampere-afspraken, genoemd naar de Finse stad waar de justitieministers in oktober 1999 hun vorige werkprogramma overeenkwamen.

De Franse president Jacques Chirac noemde het opheffen van het vetorecht een belangrijke stap op weg naar harmonisering van de Europese wetgeving. Overigens doen Groot-Brittannië en Denemarken niet mee aan de justitiesamenwerking. Zij kozen voor een zogeheten `opt out-clausule' en bekijken van geval tot geval of ze meedoen.

De EU-landen hopen dat als gevolg van het gelijktrekken van de wetgeving onder andere de strijd tegen terrorisme en grensoverschrijdende zware criminaliteit makkelijker kan worden aangegaan. Zo zal in de toekomst de uitwisseling van persoonsgegevens soepeler kunnen verlopen.

Vanaf april volgend jaar komt er een Europees agentschap voor gemeenschappelijke grensbewaking. Dit zal zorgen voor teams van douaniers die lidstaten kunnen helpen bij bewaking van de buitengrenzen van de Unie. Ook is het de bedoeling buiten de EU gemeenschappelijke kantoren op te richten voor de aanvraag van visa voor Europa.

Minister-president Jan Peter Balkenende die optrad als voorzitter van de Europese Unie maakte gisteren duidelijk hoge verwachtingen te hebben van het gemeenschappelijk asielbeleid dat voor 2010 is voorzien. De bedoeling is dat vanaf dat jaar asielzoekers in alle EU-landen dezelfde procedure gaan doorlopen. Balkenende zei dat dit zal leiden tot een ,,humaan, maar ook duidelijk asielbeleid, dat een einde maakt aan het asielshoppen tussen lidstaten''.