Akkoord in spoor van SER (Gerectificeerd)

Met de plechtige belofte de loonstijgingen de komende jaren `uiterst terughoudend' te houden, was vannacht de smeerolie voor een nieuw akkoord tussen kabinet en sociale partners gevonden.

Toen hij vannacht om half twee het net gesloten sociaal akkoord toelichtte, kon hij over één onderdeel kort zijn. ,,Het heeft even geduurd, maar het SER-advies over de WAO is overgenomen', zei FNV-voorzitter Lodewijk de Waal. ,,En daar zijn we blij mee.'

Betekenisvolle woorden, omdat De Waal vaak gezegd had dat juist dit onderdeel van de `hervormingsagenda' van het kabinet de directe aanleiding was voor het conflict met het kabinet. Toen minister Aart Jan de Geus (Sociale Zaken, CDA) dit voorjaar weigerde het WAO-compromis van werkgevers en werknemers over te nemen, verloor De Waal zijn vertrouwen in het kabinet. Vervolgens mislukte ook het centrale overleg over het prepensioen, en was de impasse in de polder compleet.

De vakbeweging vond dat het kabinet te dogmatisch was in de herziening van de sociale zekerheid. De doelen – meer mensen aan het werk, en langer doorwerken – waren goed, maar het tempo en de manier waarop niet. Met het vandaag gesloten akkoord is daartussen een beter evenwicht gevonden, aldus CNV-voorzitter Doekle Terpstra.

Of dat ook geldt voor langer doorwerken is de vraag. Het kabinet houdt weliswaar vast aan het schrappen van de fiscale subsidie van het prepensioen, maar breidt de mogelijkheden van belastingvrij sparen voor het `gewone' ouderdomspensioen uit. De Waal benadrukte dat het akkoord voor 80 procent van de werknemers betekent dat ze net zo vroeg kunnen ophouden met werken als nu, tegen dezelfde kosten. In de praktijk sparen de meeste mensen nu voor een pensioenuitkering van 70 procent van hun loon, terwijl ze ook voor een pensioenuitkering van 100 procent mogen sparen. Als ze voor dit laatste hebben gekozen, kunnen ze eerder stoppen, met 63 jaar tegen 70 procent van het loon. Daarnaast is de mogelijkheid om te sparen voor verlof (de levensloopregeling) uitgebreid.

De WAO was gisteren overdag vooral een moeilijk punt in het overleg, vooral de aanvulling van het loon van werknemers in het tweede ziektejaar. De vakbeweging wilde tot 100 procent kunnen aanvullen, de werkgevers hielden vast aan de wettelijk bepaalde 70 procent. Het kabinet had de vakbeweging daarover de vrije hand gegeven, maar uiteindelijk ging die overstag. Zieke werknemers, waarvan werkgevers de eerste twee jaar loon moeten doorbetalen, krijgen maar 170 procent in die twee jaar.

Over de WAO greep men terug naar het akoord dat werknemers en werkgevers eerder dit jaar bereikten. Vannacht stemde het kabinet in met de afspraken over de Wet Arbeidsongeschiktheid die de Sociaal Economische Raad adviseerde. Vanaf 2006 krijgen niet alleen mensen die helemaal en voor altijd arbeidsongeschikt zijn een volledige WAO-uitkering (vanaf dan IVA geheten). Ook mensen die een kleine kans hebben om te herstellen krijgen deze uitkering. Ze worden dan wel gedurende vijf jaar ieder jaar herbeoordeeld. Deze uitkering is zeventig procent van het laatstverdiende loon. Dit kan vijf procent meer worden, als er minder dan 25.000 mensen per jaar in de arbeidsongeschiktheidsuitkering terechtkomen.

In de nieuwe WAO-afspraken verdienen mensen altijd meer naarmate ze meer gaan werken. Voor de herkeuringen, die de vorige maand al van start zijn gegaan, zullen mensen boven de vijftig jaar niet worden opgeroepen. Eerder lag deze grens bij 25 jaar.

Het kabinet heeft de geplande versobering van de WW opgeschort tot april 2005. De sociale partners mogen voor die tijd een advies uitbrengen over een werkloosheidsuitkering. Daarmee moet wel dezelfde bezuiniging worden behaald als met de oorspronkelijke kabinetsplannen.

Rectificatie

WAO-herkeuring

In het artikel Akkoord in spoor van SER (6 november, pagina 2) staat dat de leeftijdsgrens waarboven WAO-herkeuring achterwege blijft op 25 jaar lag. Die grens lag op 55 jaar, en komt op 50 jaar.