Vitrage in torenflat

Het zou een mooie quizvraag zijn: Welk gebouw is dit? Op de foto staan vier hoge rijen met erkervormige ramen, gevangen in koperen sponningen en allemaal weer onderverdeeld in kleine, gekleurde ruitjes. Tussen de vensters zijn nog net een paar smalle banen met speelse, geglazuurde steentjes zichtbaar. Een kantoorpand in Barcelona misschien, of een appartementengebouw in Parijs? De foto geeft verder geen aanwijzingen. Hij is zo uitgesneden dat straatbeeld, lucht en achtergrond buiten beeld blijven. Het is uiteindelijk de titel van het kunstwerk die de verrassende oplossing verklapt: De Bijenkorf, La Haye (2004).

De Franse fotograaf Stéphane Couturier (1957), van wie nu een tentoonstelling te zien is bij de Haagse galerie Van Kranendonk, weet bekende stadsgezichten zo in beeld te brengen dat het net is of je er voor de eerste keer naar kijkt. Meestal richt hij zijn camera op de rafelige, afgebladderde delen van de stad, waar bulldozers en hijskranen huizen afbreken en weer opbouwen. De Charlottenstrasse in Berlijn is een haast abstracte compositie van hekwerken, heipalen en straatlantarens, de Boulevard Saint-Germain in Parijs oogt als een oorlogsgebied.

Die thematiek van afbraakpanden en uitgewoonde flats is op zichzelf behoorlijk uitgekauwd. Tientallen fotografen, voornamelijk navolgers van het Duitse fotografenechtpaar Bernd en Hilla Becher, gingen de Fransman voor. En toch zijn er maar weinig fotografen die zo'n scherp oog voor detail en compositie hebben als Couturier. Er is op zijn fotowerken veel te ontdekken. Ze zijn zo groot afgedrukt dat je zelfs in de hoogste torenflats nog de patronen van de vitrages kunt ontwaren.

Het mooiste zijn de werken waarin Couturier optische spelletjes speelt met de diepte. Op de foto Boulevard Morland, Paris (2001) bijvoorbeeld, genomen vanuit een pand waarvan alleen de buitenmuren nog overeind staan, wordt je blik direct gestuurd in de richting van een herfstbos. Je denkt dat het een doorkijkje is, maar dat is onmogelijk. De andere ramen bieden namelijk uitzicht op een hoge gevel. Pas dan zie je dat het een levensgrote poster is die bij de verbouwing achter het blauwgeblokte behang vandaan gekomen is. En moet je even opnieuw scherpstellen.

Sommige werken lijken meer op collages dan op foto's. Het is alsof Couturier alle onderdelen van de compositie – de zuilen, de steigers, de gevels en de doorkijkjes – heeft uitgeknipt en vervolgens weer op kunstzinnige wijze in elkaar heeft geknutseld. Alles is even scherp en daardoor even plat. Dat Couturier dit soort ingewikkelde structuren en patronen zomaar op straat heeft gevonden – en dat hij echt niet even, voor het mooie, een ijzeren balk naar links of rechts heeft geschoven – is haast niet te geloven.

Oeuvre. Foto's van Stéphane Couturier. T/m 23 dec (gesloten 10-13 nov) in Galerie Van Kranendonk, Westeinde 29, Den Haag. Wo t/m za 12-17u. Inl: 070-3650406 of www.art-house.nl