Publiek wil moord op Berlusconi

In de voorstelling `Everybody for Berlusconi' die Jonghollandia in Slovenië maakte, kan het publiek stemmen voor de executie van de Italiaanse premier Berlusconi.

Killing Berlusconi wilden ze hun voorstelling eigenlijk noemen, en dan het publiek democratisch laten bepalen of hij ook daadwerkelijk dood moet. Maar acteurscollectief Jonghollandia en de Sloveense groep Betontanc (Betondans) werden op de vingers getikt. De Italiaanse premier Silvio Berlusconi bleek ,,achthonderd advocaten'' tot zijn beschikking te hebben, onder meer ingehuurd om kleine theatergroepjes van laster te beschuldigen. Of ZT Hollandia, het moederbedrijf van Jonghollandia, wel voldoende geld bezat voor een eventueel proces, vroeg men de Nederlanders. Uiteindelijk werd gekozen voor de titel Everybody for Berlusconi.

Het wegstemmen van een politicus is één ding, het publiek laten stemmen om hem te vermoorden, zoals in de voorstelling gebeurt, gaat een grote stap verder. Walter Bart van Jonghollandia erkent dat de Slovenen moeite hadden met die stap. ,,We wilden weten hoe ver we konden gaan. Berlusconi is een boef en daar wil je vanaf. Kan je mensen, ondanks het feit dat ze weten dat het theater is, het gevoel geven dat ze ook écht kunnen kiezen voor opruiming? Gisteren zaten er vijf Italianen in het publiek en die stemden allemaal zonder aarzelen ,,ja''. Je kon zien dat ze van zichzelf onder de indruk waren. Natuurlijk willen we mensen niet aanzetten tot haat, we willen ze aanzetten tot nadenken.''

Het doodschieten van Berlusconi is een pijnlijk actueel onderwerp zo vlak na de moord op Theo van Gogh. Bart: ,,We hebben het er natuurlijk over gehad of we door moesten gaan, maar de voorstelling gaat over het vrij uiten van je mening en daar was Van Gogh zeker voor geweest. Het rare is wel dat de voorstelling nu een andere lading krijgt. Eerst had het voor ons iets frustrerends: je maakt theater waarin je een man aanklaagt die corruptie ádemt en misschien kan je mensen er heel even van overtuigen dat daar iets aan moet gebeuren. Maar in werkelijkheid verandert er niets. Nu Van Gogh dood is, voelt het bijna andersom: Theater is de allerbeste plek om gevoelens van ontevredenheid over anderen te uiten, zonder dat daarbij doden vallen.''

Gebrek aan prikkelend materiaal was er in ieder geval niet: hij bezit de Italiaanse televisie, neemt wetten aan uit eigenbelang, is door zijn arts vrijwel onsterfelijk verklaard en heeft bovendien een eigen 'lifestyle' in gang gezet: Berlusconisme. Talrijke aanklachten tegen Berlusconi hebben nooit tot een straf geleid. Om aantrekkelijk te zijn voor de verkiezingen liet het staatshoofd zijn gezicht chirurgisch verjongen. Samen studeren op Berlusconi maakte de samenwerking tussen de Sloveense en de Nederlandse groep boeiend, al viel het niet mee met tien mensen overeenstemming te bereiken.

De eerste vier weken repetitietijd vonden plaats in Slovenië. Hoogtepunt was het moment dat de groep ging kleiduif schieten in de Sloveense bossen. Branko Jordan, één van de leden van Betontanc, stamt uit een jagersfamilie en had zijn vader en diens vrienden om hulp gevraagd. Vier knoestige jagers stonden met open mond naar de tien acteurs in fleurige pakken te kijken, die zich vol enthousiasme op het schieten stortten. ,,We waren verbazend goed'' grijnzen Bart en Jordan.

De naam van Jonghollandia zal na deze voorstelling overigens verdwijnen. Berlusconi zou het niets vinden; een succesvolle naam van een product moet je niet veranderen, maar het gezelschap kiest ervoor vanaf januari als 'Wunderbaum' door het leven te gaan. Bart: ,,Wunderbaum is een struikje dat heel snel groeit en waarvan de nerven in sommige samenstellingen giftig zijn.'' Het moederbedrijf, ZT Hollandia, houdt volgend jaar op te bestaan en bovendien ,,kan je niet eeuwig jong blijven.''

Wunderbaum gaat bij Johan Simons, huidig artistiek leider van ZT Hollandia, in Gent één voorstelling per jaar maken. Een tweede maken ze voor de Rotterdamse Schouwburg.

`Everybody for Berlusconi' première morgen: Van Nelle fabriek, Rotterdam. Aldaar t/m 7/11. Tournee t/m 25/11. Inl (040) 2333633 of www.zthollandia.nl.