Gevaren van Vioxx al in 2000 bekend

Farmaceutisch bedrijf Merck had zijn pijnstiller Vioxx eind 2000 al van de markt moeten halen. Uit onderzoek was toen al af te leiden dat het medicijn een verhoogde kans op een hartaanval geeft.

Dat schrijft hoofdredacteur Richard Horton van het medisch-wetenschappelijke tijdschrift The Lancet in een hard commentaar bij een wetenschappelijk artikel over de Vioxx-bijwerkingen dat The Lancet vandaag op zijn website publiceert.

Merck haalde Vioxx eind september van de markt. Sindsdien is de beurskoers met bijna 40 procent gedaald. Het medicijn was een kassucces, met een omzet van 2,5 miljard dollar in 2003.

Vioxx was de pijnstiller die aspirine en soortgelijke niet-steroïde ontstekingsremmers (zogeheten NSAID's) overbodig moest maken. Door een gerichte werking heeft het niet de maagbeschadigende bijwerking van NSAID's. Vooral reumapatiënten die langdurig pijnstillers slikken schakelden sinds 1999 massaal over op Vioxx en soortgelijke middelen die daarna door Mercks concurrenten op de markt zijn gebracht.

Lancet-hoofdredacteur Horton stelt dat Merck schadeclaims ter waarde van 10 tot 15 miljard kan verwachten. ,,Het is niet duidelijk of Merck dit groeiende schandaal zal overleven'', schrijft Horton.

Hij stelt dat niet alleen Merck heeft gefaald bij de bescherming van de consument, maar ook de Food and Drug Administration (FDA), de Amerikaanse overheidsorganisatie die toezicht houdt op de veiligheid van medicijnen. In de complexe structuur van de FDA, stelt Horton, heeft het toelaten van nieuwe medicijnen een hogere status dan veiligheidsevaluatie.

Thomas Lonngren, directeur van de EMEA, de Europese tegenvoeter van de FDA, viel de farmaceutische industrie eind oktober aan door te stellen dat de bedrijven zich bij problemen met hun medicijnen meer zorgen maken over het informeren van hun aandeelhouders dan over het inlichten van de gezondheidsautoriteiten.

Volgens de Zwitserse onderzoekers die vandaag in The Lancet publiceren, waren de bijwerkingen van Vioxx eind 2000 al zo duidelijk dat Merck had kunnen ingrijpen. Dat blijkt uit hun analyse, waarbij ze de resultaten van de kleinere onderzoeken naar Vioxx die in de loop van de tijd bekend werden, samenvoegden in een zogeheten cumulatieve meta-analyse. Merck heeft tot voor kort gezegd dat Vioxx geen verhoogde kans op een hartaanval geeft.

Volgens de Zwitsers blijkt uit hun gegevens dat Vioxx-slikkers al direct risico lopen: ,,De geruststellende mededeling van Merck dat er geen verhoogd risico is in de eerste 18 maanden van Vioxx-gebruik wordt niet door onze gegevens ondersteund'', schrijven ze.