Gevaar dioxine `verwaarloosbaar'

Er zit weer dioxine in veevoer. In Nederland zijn al 162 boerderijen dicht, maar er is nog geen gevaar voor de volksgezondheid.

De dioxine-zaak breidt zich uit. De teller van het aantal gesloten veehouderijen staat in Nederland op 162, en ook in België en Duitsland zijn bedrijven gesloten. Tot de uitslagen van het onderzoek door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) bekend zijn mag geen varken, koe, geit of schaap het erf verlaten. Ze hebben met dioxine vervuilde aardappelschillen van frites- en chipsfabrikant McCain gegeten. Mogelijk zitten daardoor te hoge concentraties van de kankerverwekkende stof opgeslagen in het vet van de dieren.

Gevaar voor de volksgezondheid is er volgens minister Veerman van Landbouw vooralsnog niet. Toch bleek gisteren dat de producten van McCain een verhoogde concentratie dioxine bevatte, in tegenstelling tot eerdere berichten van de fabrikant en de Voedsel en Warenautoriteit (VWA) dat de dioxine niet verder dan de aardappelschil zou zijn gekomen. Volgens Veerman kunnen de McCain-frites echter rustig gegeten worden, omdat het om een ,,verwaarloosbare'' verhoging zou gaan.

De eerste sporen kwamen aan het licht bij een routinecontrole van de Voedselautoriteit. In een melkmonster van drie boerderijen zat een te hoog gehalte aan dioxinen. De Voedselautoriteit en de Algemene Inspectiedienst (AID) onderzochten de drie boerderijen afzonderlijk en stelden op één van die bedrijven een dioxinegehalte vast dat zes keer boven de maximaal toegestane hoeveelheid lag. Het bedrijf werd gesloten, maar terughalen van grote partijen melk uit de supermarkt was volgens Veerman niet nodig. De verontreinigde melk is dermate verdund in de handel gekomen, dat hij zonder gevaar gedronken kan worden.

De zesvoudige normoverschrijding voorspelt niet veel goeds voor wat er in het vlees van de nu onderzochte dieren zal worden aangetroffen. Vlees kan immers, in tegenstelling tot melk, niet verdund worden, tenzij het vermalen wordt tot pulp voor knakworsten. ,,Dat is waar'', zegt een voorlichter van het ministerie van Landbouw. ,,Maar de dioxine verdwijnt na verloop van tijd weer uit het vet van de dieren als ze goed veevoer krijgen. Dan zijn ze weer geschikt voor de markt.''

Bron van de dioxine bleek een mergelgroeve in Duitsland, waar klei wordt afgegraven. McCain gebruikt deze klei voor het sorteren van aardappelen in zijn fabrieken. De schillen worden verkocht als veevoer, die aan minstens 162 Nederlandse melkveehouderijen zijn verkocht. Het RIVM onderzoekt van geslachte dieren nu het vetweefsel. Het ministerie van Landbouw verwacht de onderzoeksresultaten zaterdag of zondag te kunnen melden.

Kwesties als dioxinevervuiling in veevoer zijn bij uitstek een zaak voor de VWA. Onder deze in 2002 opgerichte koepelorganisatie vallen de Keuringsdienst van Waren (KvW) en de Rijksdienst voor de Keuring van Vee en Vlees (RVV). De VWA moest de Nederlandse FDA worden, de Amerikaanse Food and Drug Administration. Snel, open en deskundig.

,,Maar een autoriteit met een hoofdletter A is de VWA nog lang niet'', vindt Kamerlid Waalkens (PvdA). ,,Ze worden langzamerhand alerter, maar ik vind ze nog niet zichtbaar genoeg. Als er iets misgaat moeten ze meteen de lead nemen. Dat gebeurt nog veel te weinig. Minister Veerman moet uiteraard ook informatie geven, maar als onafhankelijke autoritiet moet je nadrukkelijk op de voorgrond treden met een duidelijke boodschap: wat is er aan de hand en is het voedsel veilig?''

De Consumentenbond deelt die mening. ,,Iedere keer dat zich iets groots voordoet, doet Landbouw de woordvoering en niet de VWA'', zegt beleidsmedewerker Annemiek van der Laan. ,,Bovendien vind ik dat dat ze opener moeten zijn. Pas vandaag is er op de website iets te vinden over de dioxine-kwestie. Veel te laat.''