`Friese' smaakmaker uit Iowa

Debutant Aris uit Leeuwarden is de verrassing van het basketbalseizoen. Een sleutelspeler van de club is Brandon Woudstra, een Amerikaan met Friese voorouders. ,,Ik heb hier een gevoel van herkenning.''

Brandon Woudstra (24) staat in de keuken van zijn flat in Leeuwarden voor een gloednieuw, ongebruikt koffieapparaat. ,,Als je koffie wilt, moet je me wel uitleggen hoe deze machine werkt. Ik drink nooit koffie'', lacht de Amerikaanse basketballer uit Orange City, Iowa. De flat, waar hij met zijn vrouw Kyndara woont en die hem door de club ter beschikking is gesteld, is Spartaans ingericht. De wanden zijn kaal. ,,Alles wat hier staat, was er al. Niets is van ons. Onze spullen hebben we opgeslagen in Iowa. We zijn hier ruim twee maanden geleden met een paar koffers aangekomen. We zijn nomaden'', vertelt Woudstra.

De guard van de verrassende koploper Aris, dit seizoen debuterend in de eredivisie, is met zijn goede passes en zuivere schoten een van de smaakmakers bij de basketbalclub uit Leeuwarden. Samen met zijn landgenoot Dallas Logan is Woudstra wekelijks topscorer. ,,Dit is een goede overgang voor mij. De eredivisie is een uitdaging. De topclubs zijn sterk en ik moet mijn beste spel laten zien. A great deal. Ik kom uit een plaats met 6.000 inwoners en speelde voor een klein collegeteam. Dan neem je elke aanbieding om in een ander land te spelen aan.''

Door zijn goede spel en de onverwacht goede resultaten van Aris is Woudstra, een neef van voormalig speler van Leiden en het Nederlands team Jim Woudstra, geen onbekende meer in Friesland. Maar de regionale pers was onlangs, toen de Amerikaanse verkiezingsrace in volle gang was, meer geïnteresseerd in de politieke voorkeur van de Amerikaan dan in zijn sportieve prestaties. ,,Ik heb op Bush gestemd omdat hij meer ervaring heeft dan Kerry. Ik was ook bang dat veel mensen voor Kerry stemden alleen omdat ze tegen Bush zijn. De mensen waren niet gelukkig met het feit dat Bush Irak in ging, maar Kerry was als president ook gewoon in Irak gebleven, hoor'', verzekert Woudstra.

Van de anti-Bush-stemming in Europa wordt hij niet vrolijk. ,,Het is niet leuk om hier te zeggen dat je voor Bush hebt gestemd. De mensen begrijpen het niet en vinden je een idioot.'' Voor Woudstra is het een teken van verwijdering tussen Europa en de Verenigde Staten. ,,Europeanen en Amerikanen dachten lang dat ze dicht bij elkaar stonden en min of meer hetzelfde waren. Maar soms staan we verder van elkaar af dan we denken.''

Anderhalve week geleden heeft hij zijn stembiljet opgestuurd. Om de problemen met de stemmachines in Iowa, waar hij zelf geen last van had, moet hij lachen. ,,Om te stemmen moet je een handel overhalen. Het zijn een soort fruitmachines. Ze zijn wel ouderwets. Maar waarom zou je geld uitgeven om dat te veranderen in Orange City? Het is een klein plaatsje.''

Woudstra heeft het naar eigen zeggen prima naar zijn zin in Friesland, dat hem aan thuis doet denken. ,,Leeuwarden is easy going. Ik ben niet bang iemand op straat aan te spreken. Iedereen spreekt hier Engels, ook oudere mensen. Dat heeft me wel verbaasd. Leeuwarden is een stad, maar het voelt veel kleiner. Het vlakke land en de boerderijen in Friesland doen me denken aan Iowa.''

De overstap naar Friesland was niet groot volgens Woudstra. Hij is geboren en getogen in Orange City, waar zo'n ,,tachtig procent'' van de inwoners Nederlandse voorouders en achternamen heeft. Woudstra's overgrootvader komt uit het Friese Wolvega. Hij kruipt achter zijn laptop en surft naar het `Orange City Tulip Festival'. ,,Kijk naar die huisjes. Het is net Volendam of Marken. We vieren ook elk jaar Sinterklaas. Ik heb hier een gevoel van herkenning. Ik ken een paar honderd woorden Nederlands.''

Woudstra voelt zich in Nederland ,,dichter bij huis'' dan in IJsland, waar hij vorig jaar – na vier seizoenen Northwestern College – basketbalde. Met gemiddeld 24,9 punten eindigde hij als tweede op de topscorerslijst. Het was een mooie ervaring maar Woudstra heeft geen spijt van zijn vertrek uit Keflavik, een kustplaats met 12.000 inwoners. ,,De mensen zijn aardig, maar in de winter is het maar drie uur licht. Mensen gaan in het donker naar hun werk en weer naar huis. Je wordt er lethargisch van. In IJsland krijg je soms het gevoel dat je niet eens op aarde bent. Ik werd er niet depressief van, maar mijn vrouw had het er moeilijk mee.''

Met zijn vrouw houdt hij terdege rekening, knikt Woudstra. ,,Ik weet nog niet hoelang ik blijf basketballen. Dat hangt ook van mijn vrouw af. Zij heeft een belangrijke stem. Het leven als profbasketballer is onzeker en weinig stabiel. Mijn vrouw heeft een leraarsgraad en wil lesgeven. Hier kan ze niet werken, want ze heeft geen werkvergunning. Ik zou hier graag nog een jaar blijven. Tegen een jaar Spanje of Italië (Europese topcompetities, red.) zeg ik ook geen `nee', hoewel het moeilijk is daar tussen te komen. Teams mogen maar twee Amerikanen opstellen.''

Voor Woudstra is de Amerikaanse profcompetitie NBA te hoog gegrepen. ,,Ik ben geen geweldige atleet en ik ben klein. Het Europese basketbal ligt me beter. Hier draait het meer om het team. In de Minor League in Amerika gaat het om het individu. Iedereen is voor zichzelf bezig om carrière te maken.''

Woudstra kreeg het spel met de paplepel ingegoten. Vader Earl was basketbalcoach. ,,Ik kan me niet herinneren wanneer ik geen basketbal heb gespeeld'', glimlacht de basketballer. Over zijn toekomst na zijn eigen basketballoopbaan heeft Woudstra, in het bezit van een bachelor-graad `Business', geen vastomlijnd idee. ,,Misschien ga ik lesgeven aan een college. Of ik word basketbalcoach.''

Maar zover is het nog niet. Woudstra straalt bij Aris spelplezier uit en hoopt nog een jaar te kunnen blijven. Hij voelt zich thuis in Leeuwarden en heeft een kerk gevonden waar hij elke zondag naartoe gaat. Woudstra is opgegroeid in een Nederlands hervormd milieu. Religie speelt naar eigen zeggen een centrale rol in zijn leven. ,,Dat is mijn morele gids. Ik doe wat de Heer wil dat ik doe. Niet alles is in onze handen. We hebben niet veel controle over dingen. Of je nu een goede basketballer of musicus bent, God heeft je de wil gegeven om iets te doen.''