Wegen naar de toekomst

De futurologen Robbert en Rudolf Das hebben weer een boek gemaakt vol vernuftige oplossingen voor grote maatschappelijke problemen.

Immer onderweg naar een hoogglans toekomst zijn ze, de onvermoeibare gebroeders Das. Met hun fraai opengewerkte futuristische tekeningen legt de tweeling Robbert en Rudolf, beiden technisch tekenaar, al decennialang technologisch getinte vergezichten voor Nederland open, verleidelijke visies waarin er voor elk probleem een vernuftige oplossing is. Als we maar groot konden denken.

Hun nieuwste tweetalige boek, Toekomstflitsen / Future Flashes, volgt Nederlands oudste leidraad: het water. Het staat dan ook vol met drijvende objecten. Drijvende tuinbouwkassen in de vorm van ronde glazen koepels bijvoorbeeld, net grote hoepeljurken die naar de zon kunnen draaien en door eveneens drijvende verbindingsweggetjes met elkaar zijn verbonden.

Of vliegvelden in retentiebekkens langs de grote rivieren, met langs de oevers kleine varende caravans met eigen uitklapbare windmolen – zeer geschikt als recreatiewoning voor ouderen. Zonder een spoor van cynisme constateren de gebroeders Das dat de hardhorendheid van deze doelgroep een voordeel zal zijn als hun varende caravans onder de rook van de drijvende vliegvelden liggen afgemeerd. Natuurlijk zijn er drijvende villa's, en drijvende gevangenissen, en al dertig jaar geleden kwamen de auteurs met drijvende kerncentrales op zee – wel pre-Tsjernobyl en pre-terrorisme, geven ze toe.

De economie van een stad als Nice zou ook zeer gebaat zijn, vinden zij, bij hun voorstel voor een drijvende jachthaven: een verankerde golfbreker omarmt een aantal caissons waar je ook je auto in kunt parkeren. De aanlegkosten verdienen zich met liggelden terug. Dit plan hebben ze al jaren geleden voorgelegd aan de haven van Robbert Das' woonplaats Nice, waar geen boot meer bij kan. Maar ,,de autoriteiten krijgen altijd weer last van `koudwatervrees' als de technologische vooruitgang zich aandient'', verzuchten zij.

De waterstofeconomie heeft onmiskenbaar de toekomst, vinden de broers. Straks hebben we allemaal een kleine waterstofcentrale thuis, die behalve aan de auto ook energie levert aan het net, en zijn er mobiele waterstofcentrales die goedkope energie aan arme en afgelegen gebieden kunnen leveren. ,,Dan is er verder weinig voor nodig om de hele olie-industrie te laten inzakken'', concluderen ze met enig genoegen.

Dankzij voertuiggeleiding rijden auto's straks zo snel – boven de 200 km/u – dat ze vleugels nodig hebben, en het verkeer wordt in gestapelde stroken voor verschillende snelheden gescheiden. Misschien laten we wel de auto staan en nemen we de Upway, elektrisch stadsvervoer dat met een permanente snelheid van zo'n tien kilometer per uur beweegt en waar je op en af stapt op haltes in de vorm van draaischijven.

De verschijning van `Toekomstflitsen' valt samen met een belangrijk moment in de carrière van de inmiddels bejaarde tweelingbroers: voor het eerst wordt een van hun projecten gerealiseerd. Al jaren pleiten zij voor `heuvelbouw', terrasvormige woongebouwen die alle bewoners privacy en daglicht bieden. Deze maand betrekken de eerste bewoners hun appartementen van rond de 6 ton euro in 't Domein in Houten, gebouwd door de voorvechters van het organisch bouwen Alberts en Van Huut (zie ook www.domeinhouten.nl).

Economie, vergrijzing, infrastructuur, de brandstofvoorziening, de woningbouw – alles pakken de gebroeders Das samen in één grote greep, gedragen door een onwankelbaar geloof in de technologische vooruitgang. Ze begeven zich ook in bredere maatschappelijke bespiegelingen – nu eens over het nut van regelmatig luieren (,,het bevordert de geestelijke en lichamelijke gezondheid''), dan over misstanden als het Nederlandse asielbeleid, de horkerigheid van politici, agressie in de media en het drugsgebruik. Ze opperen het idee van een maatschappelijke dienstplicht, met bijbehorend fiscaal voordeel – maar verklaren zich tevens voorstanders van de doodstraf als het enige middel waarmee piraterij op zee afdoende te bestrijden is.

Wereldvreemd zijn ze bepaald niet: in hun boek Toekomstbeelden uit 2000 hadden ze voorgesteld om immigranten uit arme landen pas het staatsburgerschap te geven na een verplichte trainingsperiode van een jaar. Ondanks het gemopper is de toon er uiteindelijk een van optimisme: de mens kan nog een beslissende invloed hebben op zijn omgeving, en daarmee op zijn lot. Als we maar groot denken.

Robbert en Rudolf Das: Toekomstflitsen / Future Flashes, uitg. Tirion, 175 blz, €34,98.