Theo verslaat Bush

Wat is groter nieuws: de tweede dag van de moord op `Theo' of de net bekend geworden winst van Bush? Voor die vraag stonden de nieuwsprogramma's gisteravond nadat John Kerry aan het eind van de middag zijn verlies had toegegeven. Bij de beoordeling van nieuws wint verrassend het doorgaans van verwacht, het ongewone wint het van vaker voorkomend en dichtbij van ver weg. En dan is er nog de discussie over wat `belangrijker' is. Op de dag van de moord was de afweging eenvoudig, maar de dag erna?

De meeste programma's kozen onomwonden voor Van Gogh, maar besteedden vervolgens ook veel tijd aan de VS. Een verdedigbare keuze, al was ik zelf eerlijk gezegd wel nieuwsgierig naar Amerika. 's Morgens op weg naar mijn werk had ik Edwards horen zeggen dat elke stem zou worden geteld. Dit kon nog wel tien dagen duren. Nu had Kerry toch anders beslist. Wat was er gebeurd?

B&W, het programma dat om half acht `het gesprek van de dag' wil weergeven, gaf als enige de verkiezingen voorrang, en wel door een aantal in Nederland wonende Amerikanen uit te nodigen. Leuk. Alleen: burgers die je uitnodigt voor hun persoonlijke observaties kun je beter niet ondervragen als deskundigen (,,Wat is uw visie op Amerika?'') want dan denkt de kijker op een gegeven moment toch: voor hun mening tien anderen.

Dan maar even zappen naar Duitsland, waar de ZDF drie kwartier had ingeruimd voor een special Amerika hat gewählt. Maar grote goden, hoe gebruiken ze daar hun zendtijd? De correspondent in Los Angelos vertelde dat zijn zoontje weigert naar school te gaan nu Bush heeft gewonnen. ,,Dat is een probleempje voor mijn vrouw. Ík moet beslissen of ik met mijn gezin nog langer in een land wil wonen waar een wedergeboren christen aan de macht blijft.''

Vraagt de presentator: ,,Waarom is Bush, die toch een cowboy is, niet populair in Californië, waar Hollywood zit?''

Dit gesprek moest gelukkig worden onderbroken voor een live schakeling naar het hoofdkwartier van de Democraten in Boston. Nu zouden we eindelijk... O nee, een toespraak met simultaanvertaling! Noch het Engels noch het Duits was goed te verstaan.

Ik wil maar zeggen: niet alles in het buitenland is beter.

Op dat moment was het acht uur en begon het NOS-Journaal. Dat schakelde ook meteen over naar Boston – en vervolgens meteen weer terug toen bleek dat niet Kerry maar eerst Edwards het woord zou voeren. Waarna toch maar begonnen werd met de acht aanhoudingen in Amsterdam, al moest de verslaggever erbij zeggen dat nog onduidelijk was of die iets met de moord te maken hadden. Over de verdachte zelf was evenmin veel meer bekend. Wel was het druk in de Linnaeusstraat, met bloemenzee en discussie die werd beëindigd doordat de politie een van de sprekers wegvoerde. Van Kerry kregen we uiteindelijk alleen te zien dat hij zijn medewerkers bedankte, er was een overzichtje van de nacht en een kruisgesprek waarin de correspondent mocht uitleggen waarom Bush had gewonnen.

Netwerk ging weer terug naar Van Gogh – twee arabisten in de studio, op zich wel interessant – en vanuit New York kwam er een reportage over het verloop van de verkiezingsnacht voor één Republikein en één Democraat aldaar. Om 9 uur was er live de overwinningstoespraak van Bush, met ondertitels, en daarna gaven Willem Post en Bert Koenders in de studio hun analyse.

Het is geweldig dat nieuwsprogramma's meer uitzendtijd krijgen als er groot nieuws is. Alleen, na vele uren kijken: Wat was nou precies de uitslag? Wat was er uitgekomen van het voorspelde `rommeltje'? Hoe was het gegaan met al die referenda? En met de verkiezingen voor Senaat en Huis van Afgevaardigden? Hoe reageert het buitenland? En waarom had Kerry...

Tuurlijk, het kwam allemaal wel zo'n beetje voorbij. Als je er uren voor bleef zitten. Kan de volgende keer Charles Groenhuysen niet gewoon de gelegenheid krijgen al het nieuws op een rij te zetten? Soms heb je overzicht en ordening nodig. Wie gisteravond of vanmorgen de krant las, had het in minder dan een half uur.