Loonmatiging in ruil voor baangarantie

De Duitse autofabrikant Volkswagen is gisteren met de Duitse vakbond IG Metall overeengekomen om de werkgelegenheid voor zijn 103.000 werknemers in Duitsland tot 2011 veilig te stellen in ruil voor loonmatiging tot 2007.

De besparing op de loonkosten levert VW vanaf 2006 zo'n 1 miljard euro op, de helft van de besparing die VW zegt nodig te hebben om concurrerend te blijven. Volkswagen wil de arbeidskosten in zijn zes fabrieken in West-Duitsland met 2 miljard euro (bijna eenderde) verminderen. In 2011 moet deze bezuinigingsoperatie zijn afgerond. Er zal volgens het gisteren gesloten akkoord vooral worden gekort op bonussen die het autoconcern geeft voor overwerk. Wel wordt in 2005 nog een eenmalige loonuitkering van 1.000 euro per werknemer betaald.

VW, het grootste autoconcern van Europa, heeft net als de rest van de auto-industrie in Duitsland last van de hoge Duitse lonen (bijna vijf keer zo hoog als in Oost-Europa). Maar bij VW zijn de lonen zelfs voor Duitse begrippen hoog: 10 tot 15 procent hoger dan bij de andere autofabrikanten en zelfs 20 procent hoger dan in de hele Duitse metaalnijverheid.

Hoge kosten, verouderde modellen en scherpe concurrentie uit Azië hebben het merk Volkswagen in de rode cijfers geduwd. Europese autofabrikanten verliezen in Europa marktaandeel aan Aziatische autofabrikanten, die net als westerse automakers het goedkope Oost-Europa hebben ontdekt en er agressief investeren. VW verliest bovendien marktaandeel in de Verenigde Staten, in oktober liefst 8 procent. In China, waar VW de grootste autoproducent is en waar het ruim twee keer zoveel auto's verkoopt als in de VS, gebeurt min of meer hetzelfde.

De gisteren gesloten overeenkomst kwam tot stand na de meest massale werkonderbrekingen bij VW sinds 25 jaar. IG Metall eiste aanvankelijk een loonsverhoging (4 procent) maar bond geleidelijk in nadat VW had gedreigd 30.000 banen te schrappen. Na 27 uur marathononderhandelingen werd gisteren in Hannover het sociale akkoord tussen VW en IG Metall gesloten.

Op de beurs van Frankfurt werd gisteren teleurgesteld gereageerd op het akkoord. Beleggers hadden meer verwacht. Vooral de lange duur van de baangarantie tot 2011 werd een aanslag genoemd op de flexibiliteit van VW. Het aandeel VW sloot ruim 3 procent lager en was daarmee de grootste verliezer op de beurs.

Niet alleen VW, ook het Amerikaanse autoconcern General Motors moet in Europa bezuinigen. GM wil ongeveer 12.000 arbeidsplaatsen schrappen. Het merendeel van de banen verdwijnt volgend jaar, zo heeft GM laten weten. De meeste banen verdwijnen bij GM's Opel-fabrieken in Duitsland. De Europese activiteiten moeten in 2006 op een jaarlijkse besparing zitten van 500 miljoen euro. GM heeft in Europa ongeveer 60.000 mensen werken, van wie 33.000 bij Opel.