Een verdeelde wereld verenigde zich gisteren in felicitaties aan Bush

Uit de hele wereld ontving de Amerikaanse president George W. Bush felicitaties voor zijn herverkiezing. De accenten weerspiegelden hoop en vrees.

EUROPA

– Namens de Europese Unie heeft de Nederlandse premier Jan Peter Balkenende als fungerend EU-voorzitter president Bush gelukgewenst. Balkenende sprak de hoop uit dat ,,de vruchtbare samenwerking'' tussen de VS en de EU wordt voortgezet. Volgens de premier vormen beide kanten ,,natuurlijke en onmisbare partners'' voor elkaar. Balkenende zei er vertrouwen in te hebben dat de betrekkingen verder kunnen worden verdiept en versterkt.

Premier Tony Blair van Groot-Brittannië wil dat George W. Bush een vrede tussen Israël en de Palestijnen in zijn tweede ambtstermijn tot een prioriteit maakt. Dat heeft hij gezegd na Bush te hebben gefeliciteerd en John Kerry in een gesprek te hebben geprezen voor diens ,,buitengewone campagne'', die de verkiezingen tot een ,,feest van de Amerikaanse democratie'' had helpen maken.

Bush' overwinning komt volgens Blair op een ,,cruciaal moment'', omdat de ,,verdeelde, onzekere wereld'' verenigd moet worden ,,tegen terrorisme in al zijn verschijningsvormen''. Dat kan echter niet alleen militair verslagen worden; ook ,,het tonen van onze gemeenschappelijke waarden'' is essentieel. Een akkoord tussen Israël en de Palestijnen, en het bestrijden van armoede in Afrika verdient daarom ,,dezelfde energie'' die in Irak en Afghanistan is geïnvesteerd, aldus Blair. Zijn boodschap leek ook gericht aan het thuisfront dat in meerderheid op winst voor Kerry had gehoopt, en dat de verdeeldheid in de wereld juist toeschrijft aan Bush' unilaterale optreden, met name in Irak.

President Vladimir Poetin van Rusland was er heel snel bij. Hij feliciteerde Bush nog voordat John Kerry zijn nederlaag had erkend. Poetin verheugde zich over Bush' zege, omdat de Amerikanen daarmee aantoonden het terrorisme niet te vrezen. Hij noemde Bush ,,een stevig politicus'' en een ,,eerlijke en betrouwbare gesprekspartner''. Had Kerry gewonnen, dan was de relatie tussen Moskou en Washington weer ,,terug naar af'', aldus een opgeluchte Poetin. Liberale Russische politici stelden gisteren dat de vreugde van Poetin samenhangt met de hoge tolerantie van Republikeinse regeringen voor schendingen van de mensenrechten door hun `partners'.

Uit het `nieuwe Europa' (van Bush' defensieminister Donald Rumsfeld) kwam bijval. Minister Wlodzimierz Cimoszewicz (Buitenlandse Zaken) van Polen, trouw bondgenoot van de VS in Irak, zei hoopvol: ,,Ik ben ervan overtuigd dat men zich in de laatste maanden aan beide zijde van de oceaan toenemend bewust is van de noodzaak om Europees-Amerikaanse betrekkingen te verbeteren.''

AZIË

– President Hu Jintao van China zei in zijn felicitaties uit te kijken een voortgezette samenwerking met Bush. Vlak voor de Amerikaanse verkiezingen had voormalig vice-premier en ex-minister van Buitenlandse Zaken Qian Qichen nog verrassend felle kritiek op Bush geuit. Qian verweet hem in Irak de internationale coalitie tegen het terrorisme te hebben vernietigd. Ook betichtte hij Bush van arrogantie en een koude-oorlogsmentaliteit.

Premier Junichiro Koizumi van Japan, Bush' bondgenoot door dik en dun, verwelkomde de overwinning van Bush. ,,In samenwerking met president Bush wil ik de Japans-Amerikaanse alliantie versterken'', aldus Koizumi.

President Roh Moo-hyun van Zuid-Korea zei ,,te hopen'' dat een nieuwe regering Bush ,,met bondgenoten zal blijven samenwerken ter verzekering van vrede en welvaart in de wereld, met name het Koreaanse schiereiland.'' Roh streeft naar ontspanning met Noord-Korea, terwijl de VS onder Bush lange tijd elk gesprek met Noord-Korea hebben geweigerd.

In Indonesië toonde minister van Buitenlandse Zaken Hassan Wirajuda zich tevreden met de overwinning van George W. ,,De Indonesische regering heeft vier jaar ervaring met de regering-Bush en hoopt dat de betrekkingen met de VS de komende vier jaar nog beter zullen worden'', zei de minister. ,,Bush is voorstander van vrijhandel en dat is goed voor onze export. We hopen ook op meer Amerikaanse investeringen.''

De radicale moslimleider Abu Bakar Ba'asyir, die in Jakarta terechtstaat wegens betrokkenheid bij recente terreurdaden, zei vandaag in de rechtszaal dat ,,de VS, als God het wil, een ramp tegemoet gaan''. ,,Alleen als Bush zijn gedrag verandert en de wereld verder onheil bespaart, is er hoop voor de Amerikanen,'' aldus de grijze godsdienstleraar.

AFRIKA

– `Guns, God and Gays', opent de grootste krant van Johannesburg in Zuid-Afrika, The Star, vandaag, met daaronder: `Hoe moreel stemmen door de Amerikanen Bush de overwinning bracht'. President Mbeki feliciteert Bush en zegt te hopen op ,,meer stabiliteit en vrede onder zijn leiderschap. De vice-president van Kenia, Moody Awari, is bang dat Amerika nog meer ,,dictatoriaal en extremistisch'' zal worden.

LATIJNS-AMERIKA

– Vicente Fox, president van Mexico, heeft van Bush gisteren telefonisch de verzekering gekregen dat deze in zijn tweede termijn meer aandacht zal besteden aan de relatie met Latijns-Amerika. Staatshoofden uit de regio klaagden dat Bush sinds `11 september' te weinig aandacht heeft voor hun continent.

Mmv Stéphane Alonso, Hans van der Lugt, Garrie van Pinxteren, Hans Steketee, Bram Vermeulen, Dirk Vlasblom en Coen van Zwol.