Ebadi: VS schenden eigen waarden

De Iraanse winnares van de jongste Nobelprijs voor de vrede, Shirin Ebadi, heeft de Amerikaanse regering voor de rechter gedaagd omdat haar handelsembargo tegen Irak publicatie van haar memoires in de Verenigde Staten bemoeilijkt. Dat heeft haar literaire agent gisteren in New York bekendgemaakt.

Ebadi, advocaat en mensenrechtactivist, wil een boek schrijven voor een Amerikaans en internationaal publiek over haar leven en loopbaan ,,als vrouw, moeder en advocaat die leeft en werkt in een land dat veel mensenrechtenproblemen oplevert''. Op grond van regels van het Amerikaanse ministerie van Financiën hebben auteurs uit landen die onder embargo's vallen, zoals Iran, echter speciale vergunningen nodig. Ebadi wil via de rechter dergelijke bepalingen geschrapt krijgen. ,,De [..] regels lijken de waarden te tarten die de Verenigde Staten in de wereld propageren, die steevast vrijheid van meningsuiting en de vrije uitwisseling van ideeën omvatten'', aldus Ebadi in haar verzoekschrift aan de rechtbank.

Ebadi heeft haar boek al in het Farsi geschreven, maar heeft de hulp nodig van een agent en een uitgever om het te vertalen en herschrijven voor een internationaal publiek. Maar de Amerikaanse regels verhinderen haar een contract te sluiten met de agent die bereid is haar te vertegenwoordigen en namens haar met een uitgever te onderhandelen.

De Iraanse schrijfster Azar Nafisi heeft haar boek Lolita in Teheran wel in de VS kunnen uitgeven, maar zij is nu Amerikaans ingezetene. Maar Ebadi wil in Iran blijven. ,,Mevrouw Ebadi wordt tot zwijgen gebracht [..] door haar keuze in Iran te blijven om haar mensenrechtenaciviteit voort te zetten'', aldus haar agent, Strothman in Boston.

Het eenzijdige Amerikaanse handelsembargo en andere bilaterale politieke problemen ten spijt brengt deze week de directeur van de bibliotheek van het Amerikaanse Congres een bezoek aan Teheran. De bibliotheek, aldus een woordvoerder in Washington, ,,wil haar collectie Iraanse publicaties verrijken''. De reis van de bibliotheekdirecteur, James Billington, is goedgekeurd door de Amerikaanse regering. Volgens de Federatie van Amerikaanse wetenschappers is de reis georganiseerd door de particuliere organisatie Katalytische Diplomatie en is het oogmerk een uitwisselingsprogramma tot stand te brengen tussen de Congresbibliotheek en de Nationale bibliotheek van Iran. Formele contacten tussen de twee landen op het niveau van Billington zijn hoogst zeldzaam.