De duistere zijde van Ferencváros

Feyenoord speelt vanavond in het UEFA-Cuptoernooi tegen Ferencváros, in Hongarije. Door hun reputatie krijgen de supporters vooraf meer aandacht dan de spelers. ,,De liefhebber gaat hier al lang niet meer naar het stadion.''

Hallgattassuk el a rassizizmust! Vier spelers en de trainer van Ferencváros vragen, met de vinger op de mond, via een posteractie het racisme een halt toe te roepen. Iedereen die met een mailtje aan de Hongaarse voetbalclub laat weten deze oproep te steunen, kan rekenen op een poster.

Of de actie helpt? Dat zal vanavond blijken in de wedstrijd tegen Feyenoord. De Nederlandse club is met de nodige achterdocht naar de hoofdstad Boedapest afgereisd, want Ferencváros heeft in de internationale voetbalwereld een slechte naam opgebouwd. Oerwoudgeluiden en vechtpartijen beheersen het beeld.

Niet altijd terecht, vindt de club. Rondom het UEFA-Cupduel tegen het Engelse Millwall werden eerder dit seizoen grote veldslagen in de stad geleverd. Een boete van 38.500 euro was het resultaat, maar de club liet naderhand via een verklaring weten dat vooral de Engelsen schuld hadden aan de onlusten. Waren er immers geen 1.500 Britten zonder kaartje door de hoofdstad getrokken?

,,De verantwoordelijkheid voor die gevechten kan je inderdaad niet zomaar bij Ferencváros leggen, want van verschillende vrienden heb ik gehoord hoe de Engelsen zich in de stad gedroegen'', zegt de Hongaarse vertaler Tibor Bérczes. Door twee zwaargewonde Engelse supporters kregen de onlusten internationale aandacht, maar in het stadion bleef het redelijk rustig. Dat was niet het geval bij de recente kampioenswedstrijd tegen Debrecen, toen fans het veld bestormden en de tegenstander te lijf gingen.

Bérczes is behalve vertaler van een groot aantal Nederlandse boeken een kenner van het Hongaarse voetbal. Dat de reputatie van Ferencváros in het buitenland slecht is, verbaast hem niets. ,,Het Hongaarse voetbal is sinds een jaar of tien in zijn algemeenheid een begraafplaats voor onder anderen oude Servische spelers. In dit land gaan liefhebbers al lang niet meer naar het stadion. Daar komen vooral nog mensen die voor andere zaken komen. Voor schandalen'', zegt hij vanuit Boedapest. Het Hongaarse voetbal trekt volgens Bérczes doorgaans twee- tot drieduizend toeschouwers per duel. Alleen bij Europese wedstrijden loopt dat aantal flink op. Dat is ook de reden dat Ferencváros vanavond uitwijkt naar het grotere Ferenc Puskas-stadion.

De naamgever van dit stadion, in de jaren vijftig en zestig spits van wereldklasse, sprak zich bijna tien jaar geleden uit bij eerdere problemen rond de club. In 1995 speelde Ferencváros tegen Ajax in de Champions League en het publiek misdroeg zich zodanig dat Hongaarse toeschouwers bij de wedstrijd in Amsterdam niet welkom waren. Puskas schreef destijds een open brief aan de Hongaarse media. Hij veroordeelde ,,het fascistische en extremistische gedrag, maar'' schreef hij verder, ,,de club en de spelers moeten niet worden beoordeeld op het racistische gedrag van een handje vol fanatiekelingen.''

Vertaler Bérczes heeft zich destijds verbaasd over de ophef die vooral Ajax-trainer Louis van Gaal maakte. ,,Hij gedroeg zich iets te veel als een leraar. En omdat hier nogal wat mensen met een minderwaardigheidsgevoel rondlopen, kreeg de Ajax-trainer weinig steun.''

Integendeel, volgens een Hongaarse krant moest de actie van Van Gaal toen veel breder worden gezien. Als een complot: `Europa (Hongarije was toen nog geen lid van de Europese Unie, red.) heeft ons via Ajax laten weten niet in ons geïnteresseerd te zijn.'

In 2001 mengde de politiek zich in de zoveelste rel rond Ferencváros. In dat jaar viel de club in handen van Gábor Várszegi, een eigenaar van een fotobedrijf en de baas bij het rivaliserende MTK, waarvan de huidige Feyenoord-keeper Babos afkomstig is. De rel was compleet toen een rechtse politieke partij wees op de joodse achtergrond van de zakenman. ,,Of Várszegi nog steeds eigenaar is? Dat weet eigenlijk niemand. De structuren zijn zo complex, dat valt aan een Nederlander niet uit te leggen'', zegt Bérczes. ,,Clubs waren vroeger alleen van de staat en de meeste krijgen nog altijd geld van verschillende ministeries. Maar hoe dat precies zit, weet niemand.''

Feyenoord-trainer Ruud Gullit heeft zijn spelers op het hart gedrukt rustig te blijven en ,,gewoon hun werk te doen''. Als dat gebeurt, verwacht Bérczes een ruime zege voor de Rotterdamse club. ,,Ik kan wel hardop dromen en zeggen dat Ferencváros misschien wel even veel scoort als AZ [viermaal] afgelopen weekeinde. Maar dat zou niet reëel zijn.''