Verlies voor Democraten in Congres

De Republikeinse Partij verstevigt haar meerderheid in zowel de Senaat als het Huis van Afgevaardigden. Tom Daschle, leider van de Democraten in de Senaat, heeft zijn herverkiezing in South Dakota verloren.

De Republikeinen krijgen in de nieuwe Senaat ten minste 53 zetels, en de Democraten 44. In de Senaat heeft één onafhankelijk lid zitting. Twee zetels zijn nog onbeslist. De Senaat telde tot de verkiezingen 51 Republikeinen, 48 Democraten en 1 onafhankelijke. De onafhankelijke kandidaat stemt regelmatig met de Democraten mee.

Ook in het Huis van Afgevaardigden, dat samen met de Senaat het Amerikaanse Congres vormt, heeft de Republikeinse partij haar meerderheid licht versterkt. De Republikeinen hebben nu ten minste 228 zetels en de Democraten 199. De verdeling van zeven zetels is nog onbeslist. Ook het Huis van Afgevaardigden telt één onafhankelijk lid.

De Democraat Barack Obama heeft in zijn staat Illinois eenvoudig de Senaatszetel gewonnen, 70 procent van de kiezers stemde op hem. Obama (43) is de enige zwarte senator die in januari wordt beëdigd. Twee keer eerder zat een zwarte politicus in de Senaat. Obama sprak in juli van dit jaar de Demoratische Conventie toe geldt als een veelbelovend politicus. In het voorjaar versloeg Obama met grote voorsprong Democratische tegenkandidaten voor de Senaatszetel van Illinois.

De Senaat kent vanaf januari ook een lid van Latijns-Amerikaanse afkomst: de Democraat Ken Salazar (49) die nu minister van Justitie in Colorado is.

Het verlies van de zetel van Daschle is pijnlijk voor de Democraten. Het is voor het eerst sinds 1952 dat een fractieleider in de Senaat zijn herverkiezing heeft verloren. De Republikein John Thune (43) haalde ruim zevenduizend stemmen meer dan Daschle, op een totaal van 387.294. De verkiezingscampagnes van Thune en Daschle (57) hebben in totaal 26 miljoen dollar (20,5 miljoen euro) gekost. De strijd voor de Senaatszetel van South Dakota begon al een jaar geleden.

Alle vijftig Amerikaanse staten zijn met twee leden vertegenwoordigd in de Senaat, inwoners van de hoofdstad Washington kiezen geen Senaatsleden. Senatoren worden voor een termijn van zes jaar gekozen. Om de twee jaar wordt eenderde van de Senaat gekozen, dit jaar stonden 34 zetels op het spel.

Voor het Huis van Afgevaardigden, de lagere kamer van het Congres, worden elke twee jaar alle 435 zetels gekozen. Maar er wordt slechts in een kleine dertig districten echt strijd gevoerd tussen Democraten en Republikeinen. De grenzen van de overige districten (elk district is met een zetel in het Huis vertegenwoordigd) zijn, meestal door beide partijen in nauwe samenwerking, zo vastgesteld dat de partij die nu de zetel bezet vrijwel zeker is van behoud van die zetel. In zo'n zeventig districten was dit jaar geen tegenkandidaat voor het zittende lid van het Huis. De verkiezingen van de leden van het Amerikaanse Congres zijn niet onbelangrijk. Het Congres speelt een centrale rol bij het bepalen van het beleid. Alle wetgeving moet eerst door het Congres voordat deze door de president worden getekend of tegengehouden.

Elf staten kozen gisteren een gouverneur, het hoofd van een staat. Vijf van deze staten kozen voor een Republikein, vijf voor een Democraat. In de staat Washington was de uitslag aan het begin van de middag nog niet bekend.