De Geus wil markt pensioen ruimer openstellen

Minister De Geus (Sociale Zaken) wil de markt voor het beheer en beleggen van meer dan 500 miljard euro Nederlands pensioengeld opengooien. De minister wil daarover voor 1 februari een advies van de georganiseerde werkgevers en werknemers in hun overlegforum Stichting van de Arbeid.

De minister vreest dat zonder marktwerking de Europese Commissie op termijn de organisatie van het Nederlandse pensioenstelsel zal aantasten. Essentieel in de Nederlandse organisatie, die wat dat betreft afwijkt van andere Europese landen, is dat werkgevers (en daarmee ook hun werknemers) verplicht zijn aangesloten bij pensioenregelingen in complete bedrijfstakken. Door die zogeheten verplichtstelling sparen meer dan negen van de tien werknemers voor een pensioen.

Op dit moment zijn sommige grote pensioenfondsen, zoals ABP (ambtenaren en leraren) en PGGM (zorg en welzijn) zelf geïntegreerde aanbieders van pensioenregelingen. De besturen, die uit werkgevers en werknemersvertegenwoordigers bestaan, hebben de inhoud van de pensioenregelingen én de uitvoering van de administratie en beleggingen van het pensioengeld in één hand.

Andere grote fondsen, zoals die van de metaalnijverheid en de bouw, maar ook die van individuele ondernemingen zoals elektronicaconcern Philips, hebben de uitvoering en beleggingen uitbesteed aan aparte organisaties. Al zijn daar soms weer personele unies tussen die uitvoerders en de pensioenfondsbesturen.

De Geus stelt nu een scheiding voor tussen het bestuur van een pensioenfonds, dat bijvoorbeeld de pensioenpremie vaststelt, en de uitvoering van de administratie en de beleggingen. De Geus stelt voor dat deze taken ,,verplicht moeten worden uitbesteed en aan de markt overgelaten''.

De voorstellen van De Geus zijn een nieuwe aflevering in een al jaren oplaaiende en weer sluimerende strijd tussen pensioenfondsen, verzekeraars en de wetgever over de mate van marktwerking en verplichtingen in pensioenregelingen. Individuele verzekeraars hebben de afgelopen jaren tot aan de Europese rechter geprobeerd de verplichte deelname van werkgevers aan pensioenregelingen van tafel te krijgen, maar dat is niet gelukt.

Verzekeraars, pensioenfondsen en wetgever hebben ook afspraken gemaakt over wie wat mag doen, maar dat geeft bij nieuwe regelingen, zoals het levensloopvoorstel voor zorg- en pensioensparen, nieuwe onenigheid.