Californië voor onderzoek stamcellen

In 34 staten konden Amerikanen zich ook uitspreken over 163 zeer uiteenlopende onderwerpen, variërend van embryonaal stamcelonderzoek tot de invoer van een staatsloterij.

De bevolking van Californië heeft gisteren per referendum ingestemd met extra geld voor menselijk embryonaal stamcel-onderzoek. Die uitslag is een belangrijke nederlaag voor president George W. Bush, die een uitgesproken tegenstander is van dergelijk onderzoek.

Bush' partijgenoot Arnold Schwarzenegger, gouverneur van de staat Californië, kan het resultaat daarentegen als een overwinning beschouwen. Schwarzenegger steunde het besluit van de staat Californië om bijna 3 miljard dollar te besteden aan embryonaal stamcelonderzoek. Dit besluit vormde een van de belangrijkste onderwerpen waarover werd gestemd in de in totaal 163 referenda die in 34 staten bij de stembiljetten voor de presidentsverkiezingen zijn gevoegd.

President Bush heeft in augustus 2001 verboden federaal geld uit te geven aan het stamcelonderzoek, omdat voor de productie daarvan menselijke embryo's vernietigd moeten worden. Dat federale verbod laat vrijheid aan de individuele staten, die Californië nu dus genomen heeft. Voorstanders van stamcelonderzoek stellen daar tegenover de verwachting dat onderzoek op dit terrein een behandeling kan opleveren voor onder andere hart- en vaatziekten, Alzheimer en multiple sclerose.

Amerikaanse wetenschappers hopen dat Californië dankzij de uitslag van dit referendum een prominente rol kan opeisen op dit onderzoeksterrein. Zij hebben in de afgelopen jaren gewaarschuwd dat Amerika zijn positie op het vlak van embryonale stamcellen dreigt te verliezen aan landen als Groot-Brittannië, Israël en China. ,,Dit is een overwinning'', zei vanmorgen Paul Berg, hoogleraar aan de universiteit van Stanford tegen het persbureau AFP. ,,Wetenschappers uit Amerika en elders in de wereld die worden gehinderd in hun onderzoek zullen zich nu in Californië willen vestigen.''

Een selectie van andere referenda waarover de Amerikaanse kiezer een oordeel heeft uitgesproken:

Winner-takes-all

Colorado heeft tegen een voorstel gestemd dat afschaffing van het winner-takes-all principe had beoogd. Volgens dat principe, dat in op twee na alle Amerikaanse staten geldt, krijgt de kandidaat met de meeste stemmen alle kiesmannen in die staat achter zich.

Homorechten

Elf staten hebben een referendum gehouden over een grondwettelijk verbod van het homohuwelijk en al die staten hebben daarmee ingestemd. Daarmee hebben die voorstemmers gezegd dat een huwelijk uitsluitend is bedoeld tussen een man en een vrouw. De uitslag komt overeen met het brede sentiment in de VS dat homorechten belangrijk vindt, maar afwijzend staat tegenover het homohuwelijk.

Marihuana

Montana stemt in met medisch marihuana-gebruik. Daarmee is het de tiende Amerikaanse staat die dergelijk gebruik van verdovende middelen toestaat.

Gokken (1)

De kiezers in Oklahoma hebben ingestemd met de instelling van een staatsloterij. In negen Amerikaanse staten is een dergelijke loterij nog verboden.

Gokken (2)

In Californië wezen de kiezers een uitbreiding van de casino's af. Volgens het voorstel zouden de casino's voortaan 25 procent van hun winst aan de staat moeten afstaan. Als dat niet gebeurde zouden er 30.000 gokautomaten geplaatst moeten worden, waarvan de opbrengst voor een derde naar de staat zou gaan.

Belastingen

Kiezers in Maine en South Dakota hebben een voorstel tot belastingverlaging afgewezen.

Minimumloon

Florida heeft ingestemd met de verhoging van het minimumloon naar 6,15 dollar per uur, een dollar meer dan tot op heden het geval was.

Abortus

Florida heeft ingestemd met opheffing van privacy-rechten voor minderjarige meisjes die een abortus willen. Het referendum maakt wetgeving mogelijk die ouders inspraak geeft in de abortuswensen van hun dochter.

Illegalen

Inwoners van Arizona hebben massaal ingestemd met een harde aanpak van illegalen. Zij hebben ingestemd met een maatregel die bepaalt dat immigranten hun status moeten bewijzen alvorens zij stemrecht of andere sociale rechten krijgen.

Drank

In Rankin County, in de staat Mississippi, is voor de zoveelste keer zonder succes geprobeerd toestemming te krijgen voor de verkoop van sterke drank. Alleen wijn en bier minder dan vier procent alcohol mogen hier verkocht worden. Een van de tegenstemmers heeft achteraf spijt dat hij tegen versoepeling van de wet heeft gestemd omdat drankgebruikers hun heil nu buiten Rankin County moeten zoeken en half dronken terug komen rijden.

Veelplegers

Als gevolg van een zeer strenge wetgeving kunnen in Californië kleine criminelen bij een derde veroordeling, zelfs voor een klein vergrijp, tot 25 jaar cel krijgen. Dit aangenomen voorstel haalt de scherpe kantjes van de wet.

Jagen

Kiezers in Alaska moesten zich uitspreken over een voorstel om het lokken van beren tijdens de jacht te verbieden. Het voorstel werd weggestemd.