`Amerika en Europa hebben elkaar nodig'

Bij het traditionele ontbijt na de verkiezingsnacht trof VS-ambassadeur Sobel vanmorgen vooral disgenoten die hoopten op betere betrekkingen.

Het is om half zes vanmorgen al dringen bij de tafels met scrambled eggs, worstjes en bacon in het Scheveningse Kurhaus. Niet alleen bij de verkiezingen in de VS zelf, ook op het traditionele ontbijt van de Amerikaanse ambassade op de morning after is de opkomst hoger dan in 2000.

Maar evenals vier jaar geleden staat enkele uren na het sluiten van de stembussen nog niet vast wie de volgende president wordt, al lijken de kansen van George W. Bush beter dan die van John Kerry. Ook het lot van de gastheer, ambassadeur Clifford Sobel, hangt daarvan af. Zonder Republikeinse zege is het ook `einde oefening' voor Sobel, die zijn benoeming mede dankte aan een substantiële storting in de verkiezingskas van Bush.

Naast zakenlieden en hoge ambtenaren zijn er ook veel Haagse politici naar het Kurhaus gekomen, zij het overwegend van liberalen en christen-democratischen huize. Zij maken zich op voor nog eens vier jaar Bush. CDA-fractieleider Maxime Verhagen ziet er niet tegen op: ,,Daar kan ik goed mee leven.'' Verhagen is bovendien verheugd over de opkomst in de VS, die volgens hem het mandaat voor de Amerikaanse regering versterkt in haar strijd tegen terrorisme.

Zijn fractiegenoten Kathleen Ferrier en Jan-Jacob van Dijk daarentegen zijn minder geestdriftig over Bush. ,,Bush straalt te veel uit dat hij de baas van de wereld wil zijn. Ik denk dat Kerry verzoeningsgezinder zou zijn.'' Van Dijk maakt zich vooral zorgen over het immense begrotingstekort dat Bush de afgelopen jaren heeft veroorzaakt met zijn grote belastingverlagingen en oorlogsuitgaven.

Verhagens collega Jozias van Aartsen (VVD) had vooraf een lichte voorkeur voor John Kerry. ,,De VVD heeft vanouds meer op met de Democraten.'' Een overwinning van Kerry zou Europa volgens Van Aartsen overigens opschepen met de nodige dilemma's. ,,Kerry zou eerder een beroep doen op Europese landen voor hulp in Irak. Die zou zeggen: `Ik heb jullie nodig'. Het zou voor landen als Duitsland en Frankrijk, maar ook voor Nederland, heel lastig zijn zulke verzoeken naast zich neer te leggen.''

Ook zijn verre voorganger Joris Voorhoeve, tegenwoordig werkzaam bij de Raad van State, is in het Kurhaus van de partij. Hij deelt Van Aartsens voorkeur. Tegelijk gaat hij er echter van uit dat een tweede regering-Bush anders zou zijn dan de huidige. ,,Ik denk dat ze niet dezelfde fouten zal maken als de eerste. Ze zal meer met andere landen en de Verenigde Naties samenwerken. Amerika en Europa hebben elkaar gewoon nodig.''

Niet alle liberalen zijn voor Kerry. Tweede-Kamerlid Hans van Baalen heeft een duidelijke voorkeur voor Bush. Hij zegt vooral diens heldere keuzes, zonder al te veel nuances, te waarderen. Wanneer hij even later wordt omhelsd door een man met een masker van Kerry op, zegt de VVD'er spottend: ,,Ik verwacht dat u in de Senaat blijft zitten, meneer Kerry. Ik wens u veel geluk.''

Onder de Amerikanen in de zaal liggen de meningen verdeeld. ,,Ik ben voor Bush'', zegt John Shepherd, die voor verzekeringsconcern Aegon werkt. Even verderop zit Audrey Harris uit Louisiana, die een juridisch programma volgt aan de Universiteit van Leiden. Zij heeft de hoop nog niet opgegeven dat Kerry het toch haalt. ,,Ik ben vooral bezorgd over de gevolgen voor het Hooggerechtshof. Vier jaar geleden gaf het hof ook al de doorslag bij de vaststelling van de verkiezingsuitslag.''

Wanneer buiten het ochtendlicht begint te gloren, is de uitslag nog altijd ongewis. Het gezelschap dunt snel uit. Enkele CDA'ers besluiten een strandwandeling te maken. Ambassadeur Sobel heeft een ander plan. ,,Ik ga zometeen lekker met mijn vrouw fietsen in de duinen.''