Scheuring in Indonesisch parlement

Het Indonesische parlement is uiteengevallen in twee kampen, die sinds gisteren gescheiden vergaderen. President Yudhoyono heeft zijn ministers opgedragen geen parlementaire bijeenkomsten bij te wonen zolang het geschil niet is bijgelegd.

Het parlement heeft een maand geleden de eed afgelegd en is nog steeds niet toegekomen aan zijn wetgevende en controlerende arbeid. Tot dusverre hebben de volksvertegenwoordigers alleen de degens gekruist over de vraag wie er voorzitter en vice-voorzitter worden van de elf vaste Kamercommissies. Die posten worden beschouwd als schakels in de partijpolitieke bevelslijnen. Vooral het voorzitterschap van de commissies voor Mijnbouw, Handel en Financiën is in trek, want die beslissen over concessies, benoemingen en budgetten en gelden hier als `nat' (men leze: lucratief). Het touwtrekken draait dus niet om beleid of het belang van volk en vaderland, maar om macht en geld.

De partijen die in september ijverden voor herverkiezing van president Megawati Soekarnoputri – waaronder gewezen Soeharto-vehikel Golkar en Megawati's nationalistische PDI-P – hebben samen geen meerderheid, maar kregen vorige week versterking van de PKB, de partij van oud-president Abdurrahman Wahid. Deze combinatie veroverde alle voorzittersposten. Dit front kan president Susilo Bambang Yudhoyono – `SBY' – in de toekomst de voet dwarszetten. Bij de stemmingen lieten vijf andere fracties – 233 van de 550 zetels – verstek gaan. Het reglement van orde vereist dat de helft van de fracties plus één aanwezig is om besluiten te kunnen nemen. Aan de stemmingen namen slechts vijf van de tien fracties deel, samen geen quorum. Daarop besloten de aanwezigen het reglement aan te passen.

De vijf andere fracties noemen de vorige week gevormde commissies onwettig. Zij vergaderden gisteren in een andere zaal van het parlementsgebouw en kozen alternatieve commissies. Daarmee was het parlementaire schisma een feit. De minderheidscoalitie van SBY-getrouwe partijen diende een motie van wantrouwen in bij het presidium. Dat zou partijbelangen boven de gezamenlijkheid stellen.

President Yudhoyono verbood zijn ministers en ambtenaren gisteren om in te gaan op uitnodigingen voor vergaderingen van één van beide kampen. Hij is kennelijk beducht dat zijn kabinet betrokken raakt bij deze loopgravenoorlog. Sommige commentatoren zien hierin een partijkeuze, namelijk tegen de meerderheid en haar onreglementaire besluiten. Anderen noemen de instructie politiek verstandig. Geen van beide kampen heeft volgens het oorspronkelijke reglement van orde immers het recht besluiten te nemen die de regering binden. In feite heeft het parlement zichzelf buitenspel gezet. Gematigde Kamerleden aan weerszijden van de frontlijn lieten vanochtend overigens sussende geluiden horen. ,,Elk probleem kan in goed overleg worden opgelost'', zeggen zij.