Geweld heeft in Nederland nooit het laatste woord

Hieronder volgt een gedeelte van de uitspraken van premier Balkenende op zijn persconferentie vanmiddag.

[...]Theo van Gogh was iemand die zich met uitgesproken standpunten mengde in het publieke debat. Hij was een markant voorvechter van het vrije woord, iemand die voor zijn overtuigingen uitkwam, ook als die omstreden waren. Nederland is een land waarin mensen vrij voor hun mening kunnen uitkomen. En dat is niet zomaar een regel, het is een hoeksteen voor onze rechtsstaat en voor onze democratie. We staan pal om die waarden te verdedigen met hart en ziel. Democratie is een samenwerking van mensen die verschillen van mening maar hun meningsverschillen met woorden oplossen. Zodra kogels in onze samenleving de dienst gaan uitmaken, dan verstomt het gesprek en zijn oplossingen onbereikbaar geworden. En die visie verbindt ons met elkaar, over alle mogelijke scheidslijnen heen. De grondwettelijke vrijheid van meningsuiting is cruciaal voor iedereen en altijd.

Het recht zal zijn loop hebben. De politie start een groot onderzoek en daarop mogen we nog niet vooruit lopen. Ik leef intens mee met de nabestaanden van Theo van Gogh en hun persoonlijke verdriet is enorm. Groot verdriet van de familie. Maar het is ook een verdrietige dag voor het vrije debat in Nederland. Maar laat één ding duidelijk zijn. Geweld heeft in Nederland nooit het laatste woord.

In antwoord op vragen zei de premier onder andere: [We zien] een klimaat van verharding. Een klimaat waarin de mensen hun toevlucht nemen tot geweld. Dat is zorgwekkend. Ook op deze dag denken we terug aan de moord op Pim Fortuyn, dat gewelddadige incident. En je mag verschillende meningen hebben met elkaar in een land, dat past bij democratie in een rechtsstaat, maar wanneer het gepaard gaat met de handeling zoals vandaag, dan past daarvoor afschuw en verwerping, in fundamentele zin, van wat zich vandaag heeft afgetekend. In dit klimaat mogen we nooit berusten. Wat zich vandaag heeft afgetekend, is iets wat nooit in Nederland zou moeten voorkomen. [...] Wanneer de mensen te maken krijgen met fysiek geweld dan zitten we op de foute weg, en het is een verantwoordelijkheid van ons allen om dat klimaat tegen te gaan en met elkaar stappen te zetten om daarin verbetering te brengen.