Bush en Jomanda

Geen dag zo onbestemd op de financiële markten als de Amerikaanse verkiezingsdag. Een van de beursmythes wil dat de markten op de dag zelf al `weten' wie er gaat winnen. De geaggregeerde denkkracht van alle betrokkenen, de handelaren, analisten en miljoenen grote en kleine opdrachtgevers zou zo groot zijn dat daar kennelijk een bovennatuurlijke voorspellende kracht vanuitgaat. De school die de economische wetenschap exclusief ziet als een veredelde vorm van fysica lijkt al een beetje op zijn retour. Maar dat geldt minder voor de metafysica. De grens tussen Adam Smiths bruikbare concept van de onzichtbare hand en Jomanda is aan de vage kant.

Vier jaar geleden zwabberden de aandelenkoersen op de New York Stock Exchange de hele dag zo'n beetje heen en weer. Dat is later nogal eens uitgelegd als een goede voorspelling. De verkiezingen bleken geen onbetwiste uitslag te kennen, en uiteindelijk moest vijf weken later een oordeel van het Amerikaanse hooggerechtshof de doorslag geven. In het voordeel van Bush.

Aan de vooravond van de verkiezingen van dit jaar staat alles op scherp. Een overwinning van Bush is volgens het gros van de analisten goed voor aandelen, en dan vooral voor die van de defensiesector en de farmacie. Defensie spreekt voor zich, omdat Bush' rivaal Kerry minder aan prestigieuze hightechprojecten zou willen besteden en meer aan wat vrij vertaald `meer kaki op straat' genoemd zou kunnen worden. Aangezien Kerry de hoge medicijnprijzen zou willen aanpakken, veronderstelt de markt dat farma-aandelen stijgen als Bush wint. Van Kerry wordt verwacht dat hij het begrotingstekort meer zal aanpakken dan Bush. Obligaties zijn dan ook favoriet als Bush verliest. En dan is er nog de dollar. Er is geen consensus op de markt over de richting van die munt als Bush of Kerry wint. Maar er wordt wel een lijdensweg verwacht als er geen duidelijke uitslag is, net als vier jaar terug. Nu alleen al de Democraten 10.000 juristen in het veld hebben om de verkiezing te controleren op onregelmatigheden, is dat geen onmogelijke uitkomst.

Hoe is te bepalen of de markt ditmaal een voorspellende waarde heeft? In de termijnhandel bij wedbedrijf Tradesports.com stond Bush vandaag op een forse voorsprong. De presidentshandel aan de Universiteit van Iowa liet lange tijd een soortgelijk beeld zien, maar vanmorgen kropen de Bush- en Kerry-contracten daar dicht bij elkaar.

Aan de financiële markten valt het eigenlijk morgen af te lezen hoe goed de verkiezingsuitslag is ingecalculeerd. Zijn de reacties op winst voor Bush, een zege voor Kerry of `voorlopig onbeslist' hevig, dan mag dat worden gezien als een blijk van onvermogen van de markt als voorspeller.