ABN Amro op retour in de VS

De winst van ABN Amro in Amerika is scherp gedaald. De magie van het Midden-Westen is uitgewerkt. Maar Azië, met name India, lijkt voorlopig nog lang geen redding te brengen.

Ze moest een keer gaan haperen, de hypotheekmachine van ABN Amro in Amerika. De bank was de afgelopen jaren de eerste om dat risico toe te geven. Het moment voor de tegenvaller is nu aangebroken, zo blijkt uit de kwartaalcijfers die de bank gisteren presenteerde. Met een tegenvaller: want de tegenvaller zelf valt tegen.

ABN Amro mocht de laatste jaren dan worstelen met de winst in Nederland, met de organisatie van haar binnenlandse kantorennet, met rode cijfers bij de zakenbankdivisie, maar altijd was daar weer het consumentenbedrijf in Amerika. Met kredietverlening aan het midden- en kleinbedrijf en vooral de hypotheekverstrekking aan particulieren werden steeds grotere winsten geboekt. Nog niet zo lang geleden was meer de de helft van de concernwinst van ABN Amro afkomstig van het `spruitjesbankieren' in het Midden-Westen van de Verenigde Staten, zoals bestuurder Joost Kuiper ooit het recht-toe-recht-aan-bankieren beschreef.

Het Midden-Westen is vrijwel het enige deel van de Verenigde Staten waar de bank actief is. Sinds 1979 is ABN Amro vertegenwoordigd in Chicago en omgeving en zijn de deelstaten Illinois, Michigan en Wisconsin het werkterrein van LaSalle en Standard Federal, de belangrijkste bankdochters van ABN Amro.

De bank heeft nu zijn eigen swing states. Het bedrijfsresultaat bij de Noord-Amerikaanse divisie kelderde het afgelopen kwartaal met 38 procent naar 340 miljoen euro. Anders gezegd, het bedrijfsresultaat ging in absolute termen met 211 miljoen euro achteruit. Dat komt overeen met 13 procent van het totale bedrijfsresultaat.

Tot voor kort was de belangrijke motor achter de goede resultaten in Amerika de almaar dalende rente. Particulieren kunnen in de Verenigde Staten makkelijker hun hypotheek oversluiten zonder betaling van boeterente. Ook hangen er minder toeters en bellen aan een Amerikaanse hypotheek dan aan een Nederlandse. Dat heeft onder meer te maken met vroegere wetgeving in Amerika – de Glass-Steagle Act – die een fusie van verzekeraars en banken verbood. Het resulteerde in eenvoudige hyptheken zonder complexe beleggingsconstructies.

De rente in Amerika is gekenterd, en de oversluitingen ook. Volgens ABN Amro is de concurrentie op de hypotheekmarkt sterk toegenomen. De bank zag zich in die strijd zelfs gedwongen om verliesgevende hypotheken te verstrekken, teneinde het verlies aan marktaandeel te beperken.

Niet iedereen is het daarmee eens. ,,Wij zien liever dat het bedrijf zich concentreert op waardecreatie en het marktaandeel laat voor wat het is'', stelt analist Ivo Geijsen van effectenbank Oyens & van Eeghen in een reactie op de kwartaalcijfers. De analist is er niet gerust op dat ABN Amro in het vierde kwartaal strenger op de winstmarge zal letten en is bang dat de bank verliesgevende hypotheken zal blijven verkopen.

ABN Amro kon gisteren niettemin een kwartaalwinst van meer dan 1 miljard euro presenteren, een kwart meer dan dezelfde periode vorig jaar. Maar die groei kwam voor een belangrijk deel op het conto van `tijdelijke' meevallers. De zakenbankdivisie zag de nettowinst met 65 procent stijgen door eenmalige verkoopwinsten op participaties in bedrijven, lagere voorzieningen voor wanbetalers en handelsresultaten op effectentransacties.

Naast Brazilië, Verenigde Staten en Nederland heeft ABN Amro sinds kort een vierde regionale pijler benoemd: de business unit Nieuwe Groeimarkten. Vooral Azië en met name India zijn de nieuwe terreinen waar ABN Amro wil investeren en uitbreiden. De bank liet eerder doorschemeren dat de verkoopopbrengst van haar autoleasedochter gebruikt kan worden voor nieuwe avonturen in deze regio. Neemt deze regio het stokje van Amerika over als groeimotor van de bank?

Over de eerste resultaten heeft ABN Amro niet te klagen. Het bedrijfsresultaat van de nieuwe divisie steeg in de maanden juli, augustus en september met 494 procent naar 270 miljoen euro, dat is meer dan het bedrijfsresultaat in Brazilië en in Nederland. Maar die cijfers worden vooral gedomineerd door een eenmalige boekwinst op de verkoop van de Bank of Asia. Zonder die meevaller blijft het resultaat op een dikke 50 miljoen dollar hangen, vergelijkbaar met een kwart van het bedrijfsresultaat in Nederland en eenderde van het bedrijfsresultaat in Brazilië. Als Amerika al afgelost zal worden als de belangrijkste winstmaker van ABN Amro, dan is engelengeduld nodig wil die uit Azië komen.