Uruguay krijgt voor het eerst linkse president

De 3,4 miljoen inwoners van Uruguay krijgen voor het eerst sinds het uitroepen van de onafhankelijkheid 179 jaar geleden een linkse president. De socialist Tabaré Vázquez behaalde gisteren een allesbeslissende meerderheid van ruim vijftig procent van de stemmen.

De 64-jarige Vázquez, oncoloog en oud-burgemeester van de hoofdstad Montevideo, leidt een coalitie elf linkse partijen, waaronder communisten, socialisten maar ook de voormalige guerrillastrijders Tupamaros, die in de jaren zeventig en tachtig tegen de militaire dictatuur streden.

Vázquez wil een gematigd progressief beleid gaan voeren. Hij stelde buitenlandse investeerders en banken gerust door te verklaren dat hij de buitenlandse schuld van ruim 10 miljard euro zal respecteren. Wel wil hij een noodplan opstellen om een einde te maken aan de problemen van de Uruguayanen die in grote armoede leven (zo'n eenderde deel van de bevolking). De werkloosheid in Uruguay bedraagt ongeveer 15 procent.

Tegenover een uitbundig feestende massa sprak Vázquez na de verkiezingen van een ,,magisch moment''. Hij zei te hopen dat de vele duizenden Uruguayanen die de afgelopen jaren om economische redenen zijn geëmigreerd terug kunnen keren.

De wisseling van de politieke wacht in Uruguay past in een ontwikkeling die in geheel Zuid-Amerika gaande is. Het continent verlinkst. Het Uruguay van de vertrekkende conservatieve president Jorge Battle was een van de laatste volgzame bondgenoten van de VS. Het land stond vooraan als Cuba moest worden veroordeeld en steunde de pogingen van de VS om tot een liberale Latijns Amerikaanse vrijhandelszone te geraken. Inmiddels hebben op Colombia na bijna alle Zuid-Amerikaanse landen een progressieve president. Hugo Chávez regeert in Venezuela, Ricardo Lagos in Chili, Nestor Kirchner in Argentinië en Luiz Inacio Lula da Silva in Brazilië.

Vázquez heeft laten doorschemeren zich meer aangetrokken te voelen tot de gematigde Lula dan tot de radicaal-populistische Chávez. De partij van Lula, de PT of Arbeiderspartij, heeft bij gemeentelijke verkiezingen gisteren overigens gevoelige nederlagen geleden. Burgemeester Marta Suplicy (PT) van de grootste stad van Zuid-Amerika, het 10 miljoen inwoners tellende São Paulo, verloor van haar sociaal-democratische uitdager Jose Serra. Ondanks nadrukkelijk uitgesproken steun door Lula verloor Suplicy royaal van Serra, die twee jaar geleden om het presidentschap streed met Lula.

Ook bij lokale verkiezingen in Chili was er winst voor links. De Coalitie van Democratische Partijen van de centrum-linkse regering van president Ricardo Lagos behaalde gisteren bijna de helft van de stemmen. Bij regionale verkiezingen in Venezuela kregen de partijen die president Hugo Chávez steunen gisteren 20 van de 22 gouverneurschappen in handen.