Times alleen op compact formaat

Is een kleiner formaat de magische formule om Britse kwaliteitskranten uit hun dal te helpen? De strijd daarover is vandaag een vermoedelijk beslissende ronde ingegaan, nu The Times na 216 jaar nog uitsluitend wordt geproduceerd op de helft van zijn oorspronkelijke formaat, maar dubbel zo dik.

De krant, met 660.000 exemplaren de hoeksteen van het Britse krantenrijk van Rupert Murdoch, verscheen in navolging van The Independent al een jaar in twee edities: als traditionele broadsheet en als zogeheten compact. Die term werd verzonnen om de negatieve bijklank van het woord tabloid te vermijden, het formaat van de Britse boulevardbladen.

The Independent besloot in mei nog alleen als compact uit te komen. Dat was voor The Times taboe. De krant was bang te veel oudere lezers van zich te vervreemden. Een half jaar later is Murdoch om: het aantal nieuwe en jongere lezers dat de kleinere krant aantrekt zal ruimschoots opwegen tegen de oude die vertrekken, hoopt hij. Daarbij komt dat The Times met één formaat zo'n vijftien miljoen euro bespaart.

Het vrijdag bij verrassing aangekondigde besluit is voor The Times een stap in het duister; niemand weet hoe honkvast de lezer is. Het risico bestaat dat conservatieve lezers besluiten dat de krant nu het laatste beetje degelijkheid dat rond de titel hing heeft opgegeven, en vertrekt. Bovendien kan ,,de opmerkelijk grote aanwas van nieuwe lezers'', waarover hoofdredacteur Robert Thomson vanochtend schrijft, tegenvallen. Die groei – vier procent van de oplage, tegen twintig procent bij The Independent – kwam vooral uit de regio; hoe de harde lezerskern, in Londen en het zuidwesten van Engeland, zich gedraagt valt niet te voorspellen. Zo neemt de compacte krant minder plaats in, onder meer van belang om de concurrentie met gratis kranten in de metro aan te gaan. Maar met dubbel keer zoveel, ongeniete pagina's, valt hij ook makkelijker uit elkaar. Thomson erkent bovendien dat het voor lezers moeilijker is om hun weg te vinden in het grotere aantal, noodgedwongen minder overzichtelijke pagina's.

Ook rond de advertentie-inkomsten staan grote vraagtekens: agentschappen betalen nu minder voor kleine pagina's en voor pagina's die dichter bij het einde liggen. Bij The Independent daalden de advertentie-inkomsten het afgelopen jaar relatief fors.

Maar als de gok van The Times een succes wordt, forceert dat vermoedelijk de trend. De grootste concurrent, de Telegraph-groep die net van eigenaar is gewisseld, kan dan niet achterblijven. Voor The Guardian, die nog sleutelt aan een formaat tussen broadsheet en tabloid en sowieso nog een jaar moet wachten op nieuwe drukpersen, geldt hetzelfde.