Schaakbestuurder bij slot Olympiade in Spaanse cel

De schaakolympiade op Mallorca werd zaterdag afgesloten met een flinke vechtpartij. Een van de vice-presidenten van de wereldschaakfederatie Fide werd in de boeien geslagen.

Toen de Georgiër Zoerab Azmaiparasjvili, een van de vice-presidenten van de wereldschaakfederatie Fide, zaterdagavond tijdens de sluitingsceremonie van de schaakolympiade op Mallorca door Spaanse politiemannen werd overmeesterd, in de boeien geslagen en weggevoerd, zullen er zeker schakers zijn geweest die dachten: ,,Een goede vangst, agent, dat werd hoog tijd!''

Bijvoorbeeld Alexei Sjirov. Een paar jaar geleden dreigde Azmaiparasjvili hem uit het raam van een Spaans gemeentehuis te gooien, omdat Sjirov een opmerking had gemaakt over een toernooi dat `Azmai' had gewonnen en dat waarschijnlijk nooit gespeeld was, maar door corrupte functionarissen uit de duim gezogen. Sjirov is niet de enige schaker die in het verleden door Azmai met lichamelijk geweld werd bedreigd.

Zaterdag vond Azmai in de Spaanse veiligheidstroepen die belast zijn met de bewaking van internationale evenementen een harde tegenstander, ironisch genoeg net toen hij een keer iets goeds probeerde te doen. Zijn landgenote Nona Gaprindasjvili was naar Mallorca gekomen om een speciale prijs uit te reiken, maar het leek alsof er vergeten was om haar naar voren te roepen. Azmai liep naar het podium om dat recht te zetten, hij werd tegengehouden en over wat er toen gebeurde lopen de meningen uiteen.

Volgens de Spaanse schaakbond en het organisatiecomité gaf Azmai zonder provocatie een agent een kopstoot op de mond, waardoor de man nu met ziekteverlof is. Volgens de Fide werd een vreedzame Azmai zomaar in elkaar geslagen. In ieder geval werd het een grote vechtpartij met vijf of zes veiligheidsagenten. Azmai werd naar het politiebureau afgevoerd en zal dinsdag door een rechter worden gehoord.

Afgezien van dit incident had Fide-president Kirsan Iljoemzjinov de zaken vast in handen. Van te voren was door de Amerikaanse schaakbond een kleine opstand tegen zijn bewind aangekondigd, maar op het Fide-congres was daar weinig van te merken.

Verder was er een boze brief aan de congresgangers van Gari Kasparov, die in januari in Dubai een tweekamp moet spelen tegen de Fide-kampioen Roestam Kazimdzjanov. Waar blijft de bankgarantie voor het prijzengeld, vroeg Kasparov zich af. Gaat het soms weer zoals het al vaker met de Fide is gegaan, dat evenementen frivool worden aangekondigd en dat vervolgens alles misloopt? Hij stelde een ultimatum: op 31 oktober moest de bankgarantie binnen zijn, anders was hij in januari niet beschikbaar.

De Fide weigerde de brief te verspreiden en te bespreken, omdat hij beledigend zou zijn voor Iljoemzjinov. Het zou overigens voor Nederland geen slecht nieuws zijn als de tweekamp in januari niet doorgaat, want dan zou Kasparov aan het Corustoernooi in Wijk aan Zee mee kunnen doen.

Op de schaakolympiade zelf was de laatste dagen alleen de strijd om de zilveren en bronzen medailles nog spannend. Het goud was voor Oekraïne, dat vanaf het begin aan kop had gestaan en aan het eind een voorsprong van drie punten op Rusland en Armenië had. Rusland won zilver op weerstandspunten.

De overwinning van Oekraïne was indrukwekkend en verrassend. Sinds 1992, de eerste keer dat de voormalige Sovjet-republieken als onafhankelijke landen meededen, had Rusland steeds de olympiades gewonnen. Ook zonder Kasparov, Kramnik en Karpov was het land altijd oppermachtig.

Het succes van Oekraïne was vooral te danken aan kopman Vasili Ivantsjoek, die op dreef was als in zijn beste jaren, en aan de veertienjarige Sergei Karjakin,die 6,5 punt uit zeven partijen scoorde.

Lang leek het of Nederland op deze olympiade een historisch dieptepunt zou beleven. De ploeg was verzwakt doordat Ivan Sokolov in het begin niet mee kon doen, omdat hij in Hoogeveen in het Essent-toernooi speelde.

Na negen rondes stond Nederland op de 34ste plaats. Toen kwam Sokolov over en ging het iets beter, maar nog niet erg veel. Twee rondes voor het eind was Nederland nog 26ste.

In het systeem dat op de olympiades wordt toegepast, tellen overwinningen aan het eind heel zwaar. In de dertiende en veertiende ronde won Nederland met 3-1 van Zweden en Tsjechië en het team schoot omhoog naar de achtste plaats. Op zichzelf een keurig eindresultaat, maar de gelukkige manier waarop het werd behaald is beslist niet indrukwekkend.

Op de vrouwenolympiade, die door China werd gewonnen met drie punten voorsprong op de Verenigde Staten, kwamen de Nederlanders aan het eind ook nog iets omhoog, hoewel niet zo spectaculair als de mannen. Zij werden vijfiende.

Zaoquin Peng, de Nederlandse kampioene, werd op het Fide-congres tot grootmeester benoemd. Niet tot vrouwengrootmeester, want die titel had ze al, maar tot gewoon grootmeester onder de mannen. Er zijn weinig vrouwen die deze titel mogen voeren en in Nederland is Peng de eerste.